Ernstig tramongeluk

Voorburg - Tweede Kerstdag 1915 was een rampdag voor de stoomtram van Voorburg naar Leiden. Een aanrijding van twee trams zorgde voor grote schade en menselijk leed. Vooral de tram naar Leiden met dienstplichtige soldaten kende veel slachtoffers. 

Door F.J.A.M. van der Helm

Enkele maanden eerder ging het ook al mis. Toen veroorzaakte een tram uit Den Haag naar Voorburg ter hoogte van Huis ter Werve door een wisselfout een enorme botsing door frontaal op een tegemoetkomend voertuig te rijden. Zes passagiers raakten ernstig gewond en velen liepen licht tot zwaar letsel op. Met die catastrofe nog vers in het geheugen werd ruim drie maanden later wederom een trambotsing toegevoegd aan de Voorburgse geschiedenis.

Het voorval voltrok zich die avond kort na 9 uur. De wagens zaten behoorlijk vol passagiers. Vooral de Haagse tram herbergde veel terugkerende soldaten die op weekendverlof waren geweest. Ter hoogte van landgoed Vreugde en Rust kwam de uit Leiden komende stoomtram van de Maatschappij tot Exploitatie van Tramwegen door een wisselfout terecht op het enkelspoor over de Achterweg (thans Parkweg). De uit Den Haag komende tram 87 had moeten wachten voor de wissel en had de Leidse tram voorrang moeten geven. De onervaren 22-jarige Haagse machinist die amper bekend was met dit traject, wachtte niet op het passeren van de Leidse tram, waardoor ze frontaal op elkaar botsten. Met een oorverdovende klap vlogen de trams tegen elkaar, waarbij de Haagse het onderspit moest delven. De Leidse bestuurder zag de aanrijding aankomen en sprong kordaat uit de tram, waarbij hij in een naastgelegen sloot terecht kwam. De Haagse bestuurder vluchtte compleet met beenwond huiswaarts, waar hij door de politie werd ondervraagd.

De ravage was enorm. De Leidse tram vertoonde gekromde en gekreukte vloeren en balkons. De Haagse tram, bestaande uit twee wagens, waren grotendeels in elkaar geschoven door de klap. In het voorste rijtuig zaten de meeste passagiers en ook gewonden die met veel inspanning bevrijd moesten worden uit hun benarde positie. Gelukkig vielen er geen doden, maar het aantal gewonden lag boven de 15. Een soldaat liep een verbrijzelde voet op die later in het militair ziekenhuis werd geamputeerd. De aanrijding zorgde voor veel toeloop. Ook Prins Hendrik kwam zich op deze Kerstdag op de hoogte stellen. Uiteindelijk werden de zwaar beschadigde tramstellen uit elkaars getrokken en afgevoerd.

In maart kwam de bestuurder voor de rechtbank in militair uniform, want hij was in militaire dienst. Hij was eigenlijk bankwerker en reservemachinist met 8 dagen ervaring. Die avond reed hij voor het eerst helemaal alleen de bewuste avondtram. Zijn verdedigster mevrouw mr. Labohm wees op het slechte materieel en de korte opleiding, waardoor de maatschappij eigenlijk verantwoordelijk was voor dit drama. De officier eiste 6 weken hechtenis. Acht dagen later kwam oordeelde de rechtbank de man schuldig en vonniste 14 dagen hechtenis.

Reacties naar helmhuis@ziggo.nl.