Nieuwe druk boek onthult verzetsverhalen uit Voorburg
Het lokale verzet in de Tweede Wereldoorlog krijgt opnieuw aandacht met de verschijning van de vierde, uitgebreide druk van het boek Op zoek naar de Tweede Compagnie. In deze nieuwe editie beschrijft onderzoeker Wim Mertens de geschiedenis van de Tweede Compagnie van de Binnenlandse Strijdkrachten in de regio Den Haag – met een belangrijke rol voor verzetsgroepen uit Voorburg.
Het onderzoek begon persoonlijk. Na het overlijden van Threes Mulder (1925–2007) ontdekten Mertens en zijn vrouw Mieke documenten en foto’s in haar nalatenschap die wezen op een verzetsverleden waarover zij tijdens haar leven nooit had gesproken.
Mulder bleek tijdens de oorlog als koerierster actief te zijn geweest in het verzet, waar zij diende in de Tweede Compagnie van de Binnenlandse Strijdkrachten. Dat laatste wisten de meeste verzetsmensen overigens zelf niet eens, vanwege de lastige communicatie onderling. Zij kwamen daar pas achter rond de bevrijding.
Sterke band met Voorburg
Tijdens het onderzoek kwam een uitgebreid netwerk van verzetsmensen in beeld. Een groot deel daarvan had nauwe banden met Voorburg. De Tweede Compagnie bestond uit verschillende stootgroepen, waaronder stootgroep 3 en 7 die grotendeels uit Voorburgse verzetsmensen bestonden.
Onder de lokale commandanten bevonden zich onder meer Jan Prins, Joop Vroegop, Chris van Wermeskerken en Went Zwerver. In de groep van Zwerver zat ook Willem Drees jr. De nieuwe editie van het boek bevat een uitgebreid hoofdstuk van 74 pagina’s over deze Voorburgse verzetsgroepen.
Nieuwe namen en onthullingen
Sinds de eerste uitgave van het boek in 2014 hebben zich veel nieuwe bronnen gemeld. In de vierde druk zijn biografische gegevens en verhalen opgenomen van meer dan tachtig nieuw geïdentificeerde leden van de Tweede Compagnie. Ook is stootgroep 2, waar eerder weinig over bekend was, nu grotendeels in kaart gebracht.
Daarnaast hebben onderzoekers dankzij het openen van archieven van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging in 2025 nieuwe informatie gevonden over mogelijke verraders binnen het verzet. Zo beschrijft Mertens de rol van Gerrit Wielaard, die volgens de archieven in twee verschillende groepen van de Tweede Compagnie actief was. Zijn verraad leidde onder meer tot de arrestatie van verzetsleider Jan Prins, die tot aan de bevrijding gevangen zat in het Oranjehotel.
Tragische en hoopvolle verhalen
Het boek bevat niet alleen verhalen over verzetsacties en arrestaties, maar ook persoonlijke geschiedenissen van onderduikers. Zo wordt het tragische lot beschreven van het Joodse meisje Mieke Meuleman, dat ondergedoken zat in Voorburg maar uiteindelijk door haar ouders werd teruggehaald en later werd vermoord in Sobibor extermination camp. Tegelijkertijd staan er ook verhalen in van Joodse onderduikers die dankzij hulp uit Voorburg de oorlog wél overleefden.
Oproep aan inwoners
Bij het boek hoort ook een historische foto waarop Mulder staat afgebeeld met verschillende verzetsleden, onder wie Bram de Jong, Robert Griethuijsen, Henk Griethuijsen, Coert Poort en Bob Moll. De meeste van hen woonden destijds in Voorburg. “Misschien dat mensen uit Voorburg nog namen of plekken kunnen herkennen,” aldus Mertens. “Dat kan helpen om de geschiedenis verder compleet te maken.”
Jarenlang onderzoek
Mertens, die veertig jaar in de IT werkte, doet inmiddels al ruim zeventien jaar onderzoek naar het Haagse verzet. Sinds 2018 is hij ook als vrijwilliger betrokken bij onderzoek naar gevangenen van Kamp Vught. Met de vierde druk van Op zoek naar de Tweede Compagnie hoopt hij dat de verhalen van de vele - vaak onbekende - verzetsmensen uit Den Haag en Voorburg blijvend worden herinnerd.
Het boek 'Op zoek naar de tweede compagnie' van Wim Mertens is te bestellen via ISBN 9789403 870755.