Wat is groen?

Leidschendam-Voorburg - Duurzaam Leidschendam-Voorburg zet zich in voor verduurzaming en vergroening van onze gemeente. Er gebeurt al veel, maar het kan en moet beter. In deze columns doen we suggesties hoe we als inwoners en als gemeente verdere stappen kunnen zetten. Zie hier voor al uw lokale duurzame nieuwtjes.  

Door Wim Hendriks

Onze gemeente profileert zich als groene woongemeente. In beleidsdocumenten staat groen centraal, in brochures prijken parkachtige beelden, en bouwplannen prijzen de waarde van natuur voor de leefbaarheid. Op papier lijkt het hiermee goed geregeld. In de praktijk blijkt dat ‘groen’ een rekbaar begrip is.

Neem het bouwplan Klein Plaspoelpolder (KPP). De nieuwbouw wordt op de borden bij de bouwplaats en in de plannen nadrukkelijk beschreven als een parkachtige, groene en watergerichte wijk. Maar als we kijken naar de feiten komen er ruim 600 woningen met naar verwachting meer dan 1.000 inwoners op slechts 5-6 hectare grond. Daartussen komen straten, parkeerplaatsen, wandelpaden en plantsoenstroken met in totaal 900 bomen en vooral heesters. Voor zover wij weten betreft het echter slechts 120 tot 170 echte bomen. 

Laten we dit ontwikkelplan eens langs de lat leggen van objectieve groennormen. Een buurt met minder dan 30 m2 groen per woning wordt als versteend aangemerkt, met een risico voor hittestress (Sweco rapport 2024). De streefnorm ligt bij veel gemeenten op 75 m2 groen per woning, met een minimum van 50 m2/woning (WHO). In Leidschendam‑Voorburg ligt de gemiddelde openbare groenmaat per woning iets boven de 75 m2/woning. Bij de KPP-projecten echter, met geschat 25% openbaar groen, komen we uit op circa 25 m² per woning – onder de stedelijke ondergrens. Men spreekt van een parkachtige wijk als meer dan 50% van de wijk echt groen is (waarbij wegen, daken en paden en andere infrastructuur niet meetellen).

Het wordt nog schrijnender als we kijken naar boomdichtheid en boomkroonbedekking. Voor parkachtige kwaliteiten streven planners naar 50–100 bomen per hectare. KPP telt in de plannen slechts ongeveer 28 bomen per ha. Met dat aantal komt de kroonbedekking uit op maximaal 10% over 10 jaar, misschien 20% over 60 jaar als er ruimte is voor de grote bomen om uit te groeien. Dat is ver onder de norm van 30%, die de gemeente volgens haar Bomenbeleidsplan nastreeft voor elke wijk.  Kortom, op basis van de opgegeven cijfers voldoet Klein Plaspoelpolder noch aan algemeen gehanteerde normen voor een parkachtige wijk, noch aan de eigen gemeentelijke doelstelling van 30% boomkroonbedekking.

Eenzelfde evaluatie kan worden losgelaten op bouwprojecten zoals Overgoo, Rijnlandstraat en het Diaconessenhuis. Er zijn plannen om in totaal tot maar liefst 6.000 woningen tussen de bestaande infrastructuur te ‘proppen’. Een heroverweging van deze plannen aan de hand van onze eigen groennormen is dringend noodzakelijk. Anders wordt nu geïnvesteerd in nieuwe woonbuurten waarvan we later, vanwege de klimaatverandering, spijt gaan krijgen. Terwijl nota bene het Bomenbeleidsplan erop inzet om de bestaande versteende wijken zoals Damcentrum en Voorburg Noord te vergroenen. Dan neemt de ene hand wat de andere geeft.

Willen we echt groen, dan vraagt dat ruimte en ambitie: meer vierkante meters openbaar groen en veel meer bomen per hectare.