Yad Vashem onderscheiding voor Voorburgs echtpaar

Voorburg/Den Haag - Pieter Willem van der Meulen en Adriana van der Meulen – Stolk ontvingen dinsdag 6 februari postuum de Yad Vashem onderscheiding 'Rechtvaardigen onder de Volkeren'. Deze bijzondere onderscheiding werd aan nabestaanden uitgereikt door Z.E. Aviv Shir-On, Ambassadeur van Israël, in de synagoge van de Liberaal Joodse Gemeente Beith Jehoeda in Den Haag. Vanwege de onderduik in Voorburg was Burgemeester Tigelaar aanwezig en hield hij een korte toespraak.

Arnold Ziekenoppasser (1912) en zijn vrouw Helena Pool (1913) trouwden in 1939 in Amsterdam. Het stel ging wonen in de Amsterdamse Rivierenbuurt, waar destijds veel Joden woonden. In 1941 verwelkomden zij hun dochter Els. Arnold Ziekenoppasser werkte voor het Veilig glasbedrijf als leidinggevende en Helena was administratief medewerker bij een kledingfabriek. Ze stopte met werken toen ze zwanger was van Els.

Nadat de Duitsers Nederland binnenvielen, werd het leven moeilijker voor het pasgetrouwde stel. In juli 1942 kreeg Arnold Ziekenoppasser een oproep, dat hij zich moest melden bij Kamp Westerbork. Zijn oom Jo regelde echter een baan voor hem bij het Nederlands Joodse Ziekenhuis, waar Arnold moest toezien op stervende patiënten. Deze baan werd als belangrijk beschouwd, waardoor hij niet werd gedeporteerd.

Tijdens een grote inval in de Rivierenbuurt op 10 maart 1943 wist Arnold ternauwernood te ontsnappen. Het gezin besloot de onderduik in te gaan. Dochter Els bleef bij een echtpaar in Zeist, terwijl Arnold en Helena de eerste maanden van plek naar plek verhuisden.

In december 1943 kwamen zij terecht bij Pieter Willem van der Meulen en zijn vrouw Adriana van der Meulen-Stolk in Voorburg. Dit oudere echtpaar was al bijna tachtig toen het echtpaar Ziekenoppasser bij hen kwam. Adriana van der Meulen was ernstig ziek en Helena werd huishoudster voor het echtpaar. Ze doken onder met de naam Boersma. Arnold en Helena Ziekenoppasser bleven op de zolder van het huis van het protestantse echtpaar. De Van der Meulens zagen het als hun religieuze plicht om mensen van het 'Uitverkoren Volk' te redden.

Arnold en Helena voelden zich op hun plek bij het echtpaar Van der Meulen en noemden hen 'opa en oma'. Helena Ziekenoppasser legde twee keer de afstand van 75 kilometer af naar Zeist op de fiets om dochter Els te bezoeken.

Op 17 mei 1944 overleed Adriana van der Meulen. Gesterkt door zijn geloof, overleefde Pieter Willem de hongerwinter van 1944-1945 met zijn Joodse gasten. Samen vierden zij de bevrijding in mei 1945. Arnold en Helena Ziekenoppasser verloren hun ouders en meer familieleden tijdens de Holocaust. Zij hadden het hier zwaar mee en spraken nauwelijks nog over de oorlog. In oktober 1946 verwelkomde het echtpaar een zoon. Ook dochter Els had de oorlog overleefd en nu was er dus een gezin van vier. Ze onderhielden nauw contact met Pieter Willem van der Meulen tot zijn dood in 1952.

Yad Vashem in Jeruzalem is het instituut ter nagedachtenis van de zes miljoen Joodse slachtoffers van de Sjoa (Holocaust) en van de duizenden bloeiende Joodse gemeenschappen die door de nazi's zijn verwoest in de periode 1939-1945. Het instituut is tevens een centrum van onderzoek naar zowel de oorzaken als de gevolgen van de Jodenvervolging tijdens de Duitse overheersing van grote delen van Europa voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog.