Aards of hemels?

Voorburg - Dit beeld van de bekende kunstenaar Klaas Gubbels staat op een rotonde. Het is er een komen en gaan van verkeer. Door de kleur, de vorm en de afmeting is het best indrukwekkend. Je ziet het al van verre. Zou het een idee zijn om de auto eens te laten staan en op een rustige dag rond het beeld te lopen? Er gebeurt dan iets wonderlijks: je gaat er steeds andere dingen in zien. 

Door: Anne Marie Boorsma 

Natuurlijk zie je er koffiepotten in. Want, jawel, die vormen nu eenmaal Gubbels’ grote inspiratiebron. Hij houdt van simpele voorwerpen die hij tweedimensionaal weergeeft. Zoals ook kubisten als Picasso en Braque dat deden. Het heeft iets typisch Hollands. Die liefde voor het gewone en die koffie natuurlijk. Bijna nergens wordt zoveel koffie gedronken als hier. De Gubbels-koffiepotten herken je altijd. Ze hebben lange gebogen tuiten en bij de tuutjes zijn er driehoekige vormpjes uitgesneden. Een tamelijk gewoon onderwerp. Maar het is dan ook niet het enige dat je kan zien. Er is meer…

Het zes meter hoge beeld is gemaakt van plaatstaal. Als je op het Oosteinde loopt, vanaf beide kanten, zie je twee koffiepotten met de ruggen tegen elkaar. Bij de ene zit de tuit hoger dan bij de andere. Kijk maar goed tijdens je rotonde-wandeling. Maar er zijn bij elkaar zeven tuiten. Je ziet hoe de vormen op kandelaars gaan lijken. Een beetje zoals de zevenarmige joodse kandelaars. Maar olifantenslurven of fonteinen zou je er ook in kunnen zien. Na nog een paar stappen wordt het pas echt duidelijk: de tuiten veranderen in omhoogvliegende vogels. De snavels opengesperd. Geabstraheerd, maar onmiskenbaar. Nu begrijp je de titel ook beter ‘In de hemel gevlogen’. Dat klinkt behoorlijk poëtisch. Volgens mij gaat het over het verlangen naar iets groters.

Het schijnt dat Gubbels zich heeft laten inspireren door wolkenluchten en het polderlandschap dat hier ooit was. Dus door nostalgische gevoelens over de grootsheid van de natuur. En dat op een druk kruispunt…

Gubbels is geboren in Rotterdam in 1934. Hij studeerde aan de academies van Rotterdam en Arnhem. Hij is zeer veelzijdig, want ook fotograaf, lithograaf, schilder en dus beeldhouwer. Zijn werken zijn te vinden in vele musea, bedrijfcollecties en openbare ruimtes. Vorig jaar, toen hij 85 werd, kreeg hij een grote expositie in Museum Beelden aan Zee in Scheveningen.

Vooral de bovenste vogel van ons beeld lijkt te hunkeren naar het hogere. Naar iets dat groter is dan hijzelf. Er is een mooi gedicht van Hendrik Marsman, ‘De Phoenix’ (zoek maar op). De laatste regel luidt: ‘Het nest is goed, maar het heelal is ruimer’. Zeker iets om te overdenken. Maar niet als je in de auto zit, daar op die rotonde. Wel als je weer veilig thuis bent.

Voor reacties en informatie over cursussen kunstgeschiedenis: www.annemarieboorsma.nl.