Een zittende vrouw

Voorburg - De vrouw zit kaarsrecht op een simpel gebogen bankje van graniet. Zij is van brons en ze heeft een lange hals met een afgeplat hoofd. Ze steunt stevig op handen en voeten. Er zijn borsten, maar geen romp. We kijken dwars door haar heen. Best grappig.

Door Anne Marie Boorsma

De zittende vrouw, gemaakt door de Voorburgse beeldhouwer Frans Kokshoorn (Voorburg 1947-aldaar 2021) bestaat uit drie delen. Het bankje en de rok van de vrouw daar bovenop. Eigenlijk meer een soort van stoelkussen. Hier zitten haar benen aan vast. Het derde gedeelte, los van de rok, bestaat uit hoofd, hals en borsten, waaraan haar uitgestrekte armen vastzitten die steunen op het graniet. Haar rechterhand ligt er plat op. Haar linkerhand buigt ze achterwaarts om de rand heen. De vrouw maakt een solide indruk. Haar ledematen zijn een soort staven, net als haar hals. Het hoofd is in wezen een dikkere ronde schijf, waarop een platte neus die naar boven overgaat in twee wenkbrauwen. De ogen zijn heel licht aangegeven. De vrouw kijkt iets naar opzij. Waardoor het lijkt alsof ze de boel in de gaten houdt.

Het grappigst is natuurlijk dat we door haar heen kijken. We zien dan, afhankelijk van waar we staan, een boomstam, een grasperkje, een auto, of een medemens. Die achtergrond is dus onderdeel van het kunstwerk. Wie weet mogen we dat symbolisch opvatten. Is niet elk mens ook gewoon een onderdeel van de omgeving? Hoe dan ook, over de open plek in dit beeldhouwwerk kan je fantaseren en het nodigt uit tot nadenken. Een prima plek om dat te doen, is naast haar. Of nog intiemer, door bij haar op schoot te gaan zitten. 

De mens staat meestal centraal in de beelden van Kokshoorn. Zijn stijl is heel herkenbaar. Bij hem vallen de menselijke vormen nog wel eens samen met objecten. Zo is onze zittende vrouw tegelijkertijd een stoel. In zijn bekende ‘Singing in the Rain’, aan de Prins Bernhardlaan, zijn de hoofden van de fietsende moeder en de kindjes die voor-en achterop zitten, vervangen door parapluutjes. Het beeld ‘De Mantel’, aan de Klaverweide, is een grote lange jas van brons. Leeg aan de binnenzijde, maar door de vorm en de gebogen armen wordt er gesuggereerd dat er een mens in zit. Er staan veel beelden van Kokshoorn in Voorburg. Naast de bovengenoemde werken, ook bijvoorbeeld ‘De Dorpswacht’, aan de Franse Kerkstraat en ‘Het Waagstuk’, aan de Herenstraat. Kokshoorn vestigde zich als vrij kunstenaar aan de Kerkstraat in Voorburg. Hij werd lid van kunstenaarsgroep ‘Groep Delta’ en werd medeoprichter van ‘kunstenaarsvereniging Brak’, later ‘Artibrak’. Jarenlang gaf hij beeldhouwlessen en exposeerde hij veel; o.a. in Museum Swaensteyn. 

Voor reacties en info over cursussen kunstgeschiedenis: www.annemarieboorsma.nl.