Franse vluchtelingen

Leidschendam-Voorburg - Toen op 21 januari 1793 de Franse koning Lodewijk XVI zijn hoofd verloor op de guillotine, was het de Franse adel wel duidelijk dat zij hun leven niet langer zeker waren. De burgers hadden de macht overgenomen en hun revolutionaire geluiden spreidden zich als een inktvlek over de buurlanden. Edellieden namen massaal de benen.

Door FJ.A.M. van der Helm

Het was al gauw duidelijk dat het revolutionaire regime soldaten nodig had. Begin 1793 werden maar liefst 300.000 jongemannen in geheel Frankrijk opgeroepen om het nieuwe bewind te dienen. De edellieden die het bij deze coupe moesten ontgelden namen zoveel mogelijk de wijk naar buurlanden. Ook Holland kreeg te maken met de revolutie en met vluchtelingen.

En ook Voorburg kreeg te maken met vluchtelingen. Eind 1792 werd op verzoek van de baljuw van Rijnland een verordening uitgevaardigd om inwonende vreemdelingen te registreren. In eerste instantie betrof de maatregel de hotels en herbergen; later werden ook particulieren aan de wet onderworpen. Het was de bedoeling om niet alleen de naam van de passanten maar ook de reden van hun komst en hun verblijfsduur door te geven. Het liep niet direct storm, maar het vreemdelingenboek telde vijftien gevallen in ruim een jaar tijd met vaak meer dan één vluchteling per aanmelding. De diverse Voorburgse gastenverblijven hadden het er maar druk mee.

In 1793 kwam de bij de Geestbrug wonende Jan van der Loo (1746-1820) aangeven dat hij enkele vluchtelingen in zijn huis had opgenomen. Het ging om een Frans gezelschap, dat uit dat land was gevlucht vanwege de revolutie. 

De vluchtelingen waren de gezusters Anne en Marie de Fouyx met hun twee kleine kinderen, maar ook de huishouding bestaande uit de drie bedienden (en verwanten): Gerard, Charles en Marianne de Launaij. Daarnaast kwam ook Marie Hercule chevallier de Puijsegur zijn opwachting maken met zijn knecht Joseph. Bij elkaar een gezelschap van negen personen, die allemaal onderdak kregen bij de Jan van der Loo en zijn vrouw Maria Munts (1739-1823). De ‘gasten’ konden nog niet aangeven hoelang ze zouden blijven, maar in ieder geval zouden ze tot in de maand mei 1793 in Voorburg blijven vanaf hun komst in april. 

Ofschoon het gezelschap aangaf geen vaste verblijfplaats meer te hebben, kun je aannemen dat het hier om welgestelde lieden ging die niet van de bedelstaf hoefden rond te komen. Bovendien waren ze niet op goed geluk naar Voorburg gekomen, doch hadden een bekende hier: Jean de Loche. Dit heerschap was kapitein in het leger geweest en woonachtig op de buitenplaats Meyvliet, net over de grens met Stompwijk. Schitterend gelegen langs de Vliet en rond 1700 gebouwd door de Rotterdamse familie De Mey. 

De Loche was afkomstig uit Bergerac en huwde in 1756 met Johanna Maria van der Hoeven uit de welgestelde familie De Mey. Wellicht hadden de vluchtelingen beter op de buitenplaats kunnen verblijven van hun goede vriend De Loche dan bij het bejaarde echtpaar Van der Loo.

Reacties naar helmhuis@ziggo.nl.