Sophia Kleuterschool

Voorburg - Stichting ‘Mooi Voorburg’ bestaat 65 jaar. Sindsdien heeft de stichting bij diverse monumenten of andere interessante locaties in Voorburg groene informatiebordjes geplaatst. Maandelijks wordt een van deze monumenten belicht in Het Krantje. Deze week aandacht voor de Sophia kleuterschool aan de Herenstraat. Zie ook www.mooivoorburg.nl.

Is de in 1853 opgerichte Sophia-Kleuterschool de eerste christelijke kleuterschool van Nederland zoals wij in Voorburg denken?

Het eerste driekwart van de negentiende eeuw konden jonge arme kinderen worden opgevangen in ‘Klein Kinderscholen’ of ‘Bewaarscholen’. Voorburg telde in 1826 twee van deze schooltjes waarvan er een, in het Fransenslop bij de Franse Kerk, onder bescherming stond van Cornelia Hoffman-Groen van Prinsterer. Dat betekende dat zij de school financierde en toezicht hield.

Door het ‘verlichtingsdenken’ verdwijnen de Klein Kinderscholen geleidelijk aan. Wie een bewaarschool-nieuwe-tijd wilde oprichten kon na 1845 daarbij gebruik maken van de praktische handleiding van de Groningse onderwijzer R.G. Rijkens. 

Ondertussen barst in Voorburg het Klein Kinderschooltje uit het Fransenslop uit zijn voegen en verhuist naar de koepel van boerderij ‘Oostenburg ‘ van beschermvrouwe Cornelia Hoffman. Ook deze behuizing wordt spoedig te klein. De familie besluit een nieuwe school te bouwen naast haar buiten Vreugd en Rust. Mari Hoffman koopt de naburige buitenplaats Den Dom en laat er in 1853 een nieuw schoolgebouw in neoclassicistische stijl neer zetten. De school wordt ingericht volgens de moderne principes zoals door Rijkens verwoord. Het witte gebouw ziet er van buitenaf vriendelijk uit en heeft twee ruime klaslokalen met voldoende frisse lucht. Er is een veilige buitenruimte voor de pauzes met eenvoudige speeltoestellen. Al snel wordt lesgegeven volgens de moderne “Fröbel methode”. Om toegelaten te worden moeten de leerlingen van protestants-christelijke huize zijn. Alles wordt gefinancierd door directrice Jacqueline van Wassenaer

Koningin Sophie legt de eerste steen en geeft haar naam aan de school. Later komt ze nog regelmatig een kijkje nemen. De baronesse blijft tot aan haar dood nauw betrokken bij de kleuterschool die al gauw als een modelschool bekend komt te staan.

Alles overziende valt moeilijk vol te houden dat ‘onze’ kleuterschool de eerste christelijke was. Zeker is dat de invloed van Guillaume Groen van Prinsterer, grondlegger van het protestants-christelijke onderwijs en oom van de directrice, een uitgesproken christelijk stempel op de school heeft gedrukt.