Molen De Vlieger gered

Voorburg - In 2024 viert de Stichting ‘Mooi Voorburg’ haar 13e lustrum. Gedurende haar 65-jarig bestaan heeft de stichting bij diverse monumenten of andere interessante locaties in Voorburg groene informatiebordjes geplaatst. Maandelijks wordt een van deze monumenten belicht in Het Krantje. Deze week aandacht voor molen De Vlieger – informatiebord Rembrandtlaan hoek Prins Bernhardlaan

Waar een ingezonden stuk in een krant niet toe kan leiden. Op 18 april 1958 sprak G. Koppe in de Voorburgse krant zijn verbazing uit over het feit dat er slechts 1 raadslid was dat zich verzette tegen het ‘wegbreken’ van molen De Vlieger. ‘Import-voorburgers in de raad zouden moeten beseffen dat zij verantwoordelijk zijn voor het nageslacht alvorens zij de slopershamer ergens in zetten’ schreef hij. Een half jaar later was de heer Koppe lid van het actiecomité Mooi Voorburg waarvan, niet verwonderlijk, de eerste actie was het redden van molen De Vlieger van de sloop.

Deze molen uit 1621 was een van de laatste molens in Voorburg die er gedurende vele eeuwen voor hadden gezorgd dat we hier droge voeten hielden. De molen verving de oude Binckhorstmolen die aan de Haagse Trekvliet stond. Aanvankelijk heette hij de Binnenmolen maar later werd dit molen De Vlieger naar molenaar Arij de Vlieger. Ary de Vlieger blijkt de bijnaam te zijn geweest voor Ary van Noort. In 1713 werd deze onder de naam Ary de Vlieger molenaar van de Binnenmolen. Nog dertig jaar zou hij molenaar blijven. De molenaars hadden een klein stukje grond bij de molen waar ze groente konden kweken en wat vee laten lopen. Dit ter aanvulling op het karige molenaarsloon.

De nieuwe molen was beter berekend op zijn taak dan zijn voorganger. Het was de opkomst van de stoommachine die eind 19de eeuw het begin van het einde inluidde. Het nieuwe stoomgemaal uit 1872 dat op de van Woudekade kwam te staan had zo’n grote capaciteit dat één van de twee molens van de naburige veenpolder meteen kon worden gesloopt. Molen De Vlieger verloor geleidelijk aan zijn functie en na de Tweede Wereldoorlog was hij niet meer nodig. Tijdens de Tweede Wereldoorlog boden de laatste molenaars, Lena Zonderop en haar zoon Piet, een veilig heenkomen aan Joodse onderduikers. Pas in 1952 draagt de eigenaar, het hoogheemraadschap Delfland, de eigendom van de molen over aan de gemeente Voorburg. Die wil uitbreiden en zet de molen feitelijk klem tussen hoogbouw. Dat leidde tot het onzalige plan de molen weg te breken.

Gelukkig heeft het actiecomité het voor elkaar gekregen dat molen De Vlieger behouden bleef. Door de toenemende hoogbouw, met name de bouw van het nieuwe sportcentrum Forum Kwadraat, kwam de molen steeds meer in het gedrang. De wieken konden geen wind meer vangen en wat is een molen zonder draaiende wieken? Er moest dus weer iets gebeuren. Verplaatsing bleek de enige oplossing. 35 Jaar geleden is de molen hangend aan een grote kraan overgebracht naar zijn huidige plek in het polderlandschap Essesteijn. Voorburgers die er bij waren herinneren zich het spektakel nog goed. Terwijl de molen hoog boven de spoorlijn zweefde wapperde de gordijntjes vrolijk voor de ramen. 

De molen is nu een museum ingericht naar de situatie eind 19de eeuw en wordt door molenaars en een enthousiaste club vrijwilligers gerund. Hij verkeert in zo’n goede staat dat, mocht het nodig zijn, de polder weer door molen De Vlieger bemaald kan worden.