Heilwensen van nachtwaker

Voorburg - Abraham Veerman (1844-1904) was een vertrouwd dorpsfiguur die men ’s nachts als weinigen op straat tegenkwam zonder er bang voor te hoeven zijn. Een nachtwaker die de veiligheid van de Voorburgse straten en woningen moest garanderen tijdens de nachtelijke uren.

Door F.J.A.M. van der Helm

De vriendelijke nachtwaker liet aan het einde van het jaar kaartjes drukken om zijn heilwensen over te dragen aan zijn klanten en alle andere bewoners van Voorburg en omstreken, vroeger een algemeen bekend verschijnsel. Van krantenbezorger tot huurophaalder: alle dienstverleners die aan de deur kwamen, wenste je een gezegend, zalig, gelukkig, voorspoedig (of welk vriendelijk bijvoeglijk naamwoord je nog meer kan bedenken) Nieuwjaar. Vandaag komt het verschijnsel steeds minder voor omdat we ook niet meer zoveel mensen aan de deur krijgen als vroeger.

De felicitaties van nachtwaker Veerman, waren oprecht en hartverwarmend. En met de tekening, die een lust was voor het oog, wist hij zijn klanten blij en dankbaar te stemmen, zodat hij zijn welverdiende fooitje zonder angst tegemoet kon zien. Hij was geen Voorburger van geboorte, maar deed wel zijn best om een Voorburger te zijn en kon met iedereen opschieten: van hoog tot laag en van arm tot rijk.

Zijn wieg stond te Naaldwijk waar hij in 1844 ter wereld kwam als eerste kind van het in 1842 getrouwde echtpaar Willem Veerman (1817-1889) en Johanna Boekestein. Over zijn leven in Naaldwijk weten we dat hij in 1866 op zijn 22e huwde met de één jaar jongere Naaldwijkse Catharina Cornelia van der Boom (1845-1928). Al spoedig bouwden ze een gezinnetje op, waarvan Willem in 1867 de eersteling was. Met zes kinderen komen ze in de jaren 80 van de 19e eeuw naar Voorburg. Daar werd hun laatste zoon in 1887 geboren. Vader Veerman meldde bij de geboorteaangifte arbeider te zijn.

Lantaarnopsteker
Spoedig daar na kreeg hij de functie van nachtwaker aangeboden. In 1889 hebben we een eerste nieuwjaarskaartje gevonden. Voortaan zou hij bij nacht en ontij voor de veiligheid van de Voorburgers moeten zorgen. Naast nachtwaker was hij ook lantaarnopsteker. Op gezette tijden moest hij de enkele lantaarns die op angstaanjagende plekken van de gemeente stonden aansteken. Aanvankelijk was het een apart beroep, maar in 1898 zien we dat Veerman voor het jaarloon van 485 gulden ook de taak van lantaarnopsteker op zich neemt. Daarbij moest hij ook zorg dragen voor het onderhoud van de lantaarns.

Helaas ging het niet goed met de gezondheid van Veerman. Wellicht zal de nachtdienst ertoe bijgedragen hebben. Hij kwam in ieder geval in het ziekenhuis te Leiden terecht, waar hij in 1904 op 59-jarige leeftijd kwam te overlijden. Allemaal best triest. Zijn jongste zoon was pas 17. Gelukkig kreeg de weduwe een pensioentje toebedeeld van de gemeente, maar dat was slechts een bedrag van ƒ52,- per jaar. En…. dat kwam pas in 1916, toen de weduwe 71 was!

Reacties naar helmhuis@ziggo.nl.