De olifant op ons bord

Leidschendam-Voorburg - Duurzaam Leidschendam-Voorburg zet zich in voor verduurzaming en vergroening van onze gemeente. Er gebeurt al veel, maar het kan en moet beter. In deze columns doen we suggesties hoe we als inwoners en als gemeente verdere stappen kunnen zetten. Zie hier voor al uw lokale duurzame nieuwtjes.

Door Sander Wennekers

Ik ben geen vegetariër. Maar de laatste jaren eten we thuis wel steeds minder vlees. Hooguit nog 150 gram per week, meestal kip, en af en toe een visje. Er zijn tegenwoordig genoeg lekkere plantaardige alternatieven. Waarom ik dat vertel? Omdat iedereen het eigenlijk wel weet, maar bijna niemand er graag over praat: onze vleesconsumptie richt veel schade aan. Een olifant in de kamer. Of beter gezegd: op ons bord.

De cijfers liegen er niet om. Wereldwijd is voedselproductie goed voor ruim een kwart van alle broeikasgassen en voor een groot deel van het verlies aan biodiversiteit op het land. Dat zegt ook het Planbureau voor de Leefomgeving, geen actiegroep dus. En binnen die voedselproductie zijn vlees, eieren en zuivel veruit de grootste boosdoener: samen leveren ze maar 18 procent van onze calorieën en 37 procent van onze eiwitten, maar ze gebruiken wel meer dan 83 procent van alle landbouwgrond op aarde. We kennen deze veelzeggende feiten zeker al sinds 2018, toen ze in Science zijn gepubliceerd. Voor een klein deel van ons eten offeren we dus een groot deel van onze planeet op.

Daarom is minder vlees eten voor veel mensen een van de meest effectieve dingen die je zelf kunt doen om je ecologische voetafdruk te verkleinen. Voor een gemiddeld Nederlands gezin geldt dat je veel invloed op klimaat en natuur hebt met wat er op je bord ligt. Ook onze gezondheid is erbij gebaat. Het EAT-Lancet-rapport en de Gezondheidsraad adviseren al jaren minder rood en bewerkt vlees, meer peulvruchten, groente en volkoren producten. Niet omdat vlees ongezond ís, maar omdat we er te veel van eten.

En dan is er nog de vleesindustrie. Daar ben ik gewoon boos over. Megastallen, doorgeschoten antibioticagebruik, dierenleed en mestoverschotten die ons grondwater en onze natuurgebieden aantasten. Dat zijn feiten; geen mening.

Toch blijven we massaal vlees eten! Waarom eigenlijk? Zit vlees zo diep in onze cultuur: de barbecue, gezelligheid rond de grill? Of is het een teken van welvaart? De prijs speelt zeker mee. Vlees is relatief goedkoop, vooral omdat de schade voor milieu en klimaat niet in de prijs zit. Een eerlijkere prijs, waarin de milieuschade is meegerekend, zou veel meer helpen dan een publiekscampagne. Ik ben van professie econoom. Prijzen doen ertoe, maar de vleeslobby haalt alles uit de kast om dat tegen te houden. Maar daar hoeft een democratische rechtsstaat toch niet de oren naar te laten hangen!

Maar je kunt ook nu al zelf veel doen. Je hoeft geen vegetariër te worden; daar gaat dit stuk niet over. Wel helpt het als vlees vervangen een gewoonte wordt in plaats van de uitzondering. Je kunt zoveel doen. De supermarkt ligt vol met plantaardige vleesvervangers. Al mogen die wel wat prominenter gepresenteerd worden. Eet ook af en toe bonen, erwten of linzen in plaats van gehakt of maak eens een groentetaart met courgette, aubergine en tomaat. Je zult merken dat je het vlees helemaal niet meer mist.

Smakelijk eten!