VRIENDEN

Bestond het leven maar uit plezier en lachen. Een utopie. De realiteit blijkt grilliger. De route van ons aardse bestaan presenteert zich in verschillende gedaantes. Met ‘in voor -en tegenspoed’ als lijfspreuk.

Afgelopen week overleed onze huisvriend Pim. Maanden daarvoor een andere boezemvriend, Joost. Twee ‘vrienden voor het leven’, die we respectievelijk rond de 50 en 70 jaren door en door kenden. Dan doet verlies pijn.

Bij beide sterfgevallen waren we zeer nauw betrokken. Achtbanen vol verwarring. Emotionele geestelijke mokerslagen. Hadden we het overlijden van vriend Joost heel langzaam een plaats kunnen geven, het overlijden van Pim vorige week maandag is kakelvers en fors ingrijpend.

Bijna dagelijks bezochten we Pim in hospice Wassenaar. Haalden herinneringen op en lachten - ondanks het onvermijdelijke einde - volop. Pim had er vrede mee en zo ontsprong er zich een curieuze situatie. Aangename ontmoetingen, waarbij we wederzijds goed beseften, dat het einde van onze lijfelijke vriendschap naderde.

Toch bleken we in staat om ons treffen luchtig te laten verlopen zonder dat de ontroering aan de oppervlakte kwam en onze gesprekken blokkeerden. Zelfs aangename bezoekjes waar mijn vrouw, Pim en ik veel troost uit haalden.

Op de maandag van zijn overlijden zaten we enkele uren daarvoor nog te kletsen. Met het onafwendbaar besef wat er later die middag stond te gebeuren. Ondanks dát een warm laatste samenzijn. Een finale omhelzing met een geforceerde lach en opwellende tranen. “Bedankt voor alles”, waren wederzijds na 50 jaren vriendschap onze allerlaatste woorden.

Deze verliezen openen onze ogen. Als dik zeventigers wordt de kring om ons heen danig uitgedund. Eerst onze decennialange huisvriend Joost en nu Pim. Wij beseffen nóg intensiever dat het levenslot onherroepelijk is. We gaandeweg in reservetijd leven. Moeten genieten van de tijd, die ons gegeven is. Ons bewust moeten zijn van onze sterfelijkheid. Geen passe-partout bezitten voor het eeuwige leven. Hoogstens - en hopelijk - het geluk van gezond ouder worden.

We waren er al goed van doordrongen dat we hindernissen in het leven moeten relativeren, indien niet té ingrijpend. Moeten genieten van de kleine en grote plussen, die ons ten deel vallen. Niet te moeilijk doen over minpunten, maar deze trachten om te zetten in een positiever perspectief. Dát precies doet ouder worden met je. Scala levenservaringen als zuurstof voor balans en visie.

Vrienden Pim en Joost hebben ons onbewust een levenswijsheid meegegeven. Dat we tevreden moeten zijn met wat ons gegund is. Gesprekken met Pim, vorige week, waren openbaringen. Zoals hij erin stond, tevreden met wat het leven hem had toebedeeld. Zelfs luttele uurtjes voor zijn overlijden.

Onze overleden vrienden vulden een aanzienlijk deel van ons leven. Heel veel samen meegemaakt. Dat is nu allemaal voorbij. Onze maatjes hebben ons verlaten. De leegte is daar. Hoewel leegte? Dat is eigenlijk niet naar waarheid. Die leegte is namelijk ruimschoots opgevuld.

Met warme dierbare herinneringen