Groen genieten van vakantie

Leidschendam-Voorburg - Duurzaam Leidschendam-Voorburg zet zich in voor verduurzaming en vergroening van onze gemeente. Er gebeurt al veel, maar het kan en moet beter. In deze columns doen we suggesties hoe we als inwoners en als gemeente verdere stappen kunnen zetten. Zie hier voor al uw lokale duurzame nieuwtjes.  

Ik heb even getwijfeld over deze column. Bijna iedereen heeft de vakantieplannen al gemaakt en verheugt zich erop om er even uit te zijn. En ik gun iedereen het plezier en de ervaring van reizen. 

Door Wim Hendriks

Toch is het lastig om er niet over te beginnen. Vakantiereizen hebben nu eenmaal een flinke footprint. Dat geldt niet alleen voor de reis, maar ook voor alle vervoersbewegingen tijdens de vakantie zelf. Vanuit je vakantieverblijf kun je nog heel wat gemotoriseerde kilometers maken voor uitstapjes, terwijl wandelen bijna overal kan en fietsen, zeker in Nederland, vaak een aantrekkelijk alternatief is.

Vooral vliegen is de kampioen klimaatbelasting. Volgens Milieu Centraal zijn voor vakanties binnen Europa de trein en internationale bus meestal de minst slechte keuzes, gevolgd door de auto met meerdere inzittenden. Het vliegtuig bungelt onderaan, samen met de auto waarin je alleen rijdt. Een enkele vlucht naar New York voor één persoon staat grofweg gelijk aan een half jaar een huis verwarmen. Een vlucht naar Málaga is korter en geeft een kwart van de uitstoot; maar het is nog altijd veel belastender dan de alternatieven. De trein stoot per reizigerskilometer minstens 80 procent minder uit dan het vliegtuig naar Malaga.

De boot wordt vaak gepresenteerd als duurzaam alternatief. Helaas zijn veerboten - en zeker cruises - lang niet altijd beter dan vliegen. Veel gewicht, brandstof en voorzieningen worden meegesleept om mensen comfortabel van A naar B te brengen. Een hut met zeezicht is dus niet vanzelf een groen alternatief.

Of de auto een goede keuze is, hangt sterk af van het aantal inzittenden en het type auto. Een benzineauto met één persoon aan boord is klimatologisch ongeveer vergelijkbaar met vliegen, soms zelfs slechter. Met meer inzittenden daalt de uitstoot per persoon. Nog gunstiger wordt het met een elektrische auto, zeker in landen waar de stroommix relatief schoon is. Die is niet emissievrij, maar meestal wel veel beter dan de fossiele variant.

En compenseren dan? Dat kan en is beter dan niets doen. Maar het is geen resetknop waarmee een vliegreis ineens verandert in een fietstocht naar de Veluwe. Compensatie kan helpen om uitstoot elders te verminderen of vast te leggen, maar de uitstoot van de reis zelf vindt intussen gewoon plaats.

De eerlijkste conclusie zit daarom niet in perfectie, maar in bewust kiezen. Minder vaak ver weg. Wat langer blijven als je wel vliegt. Vaker dichtbij kijken. En jezelf af en toe de vraag stellen: moet ik hier echt heen, of kan ik hetzelfde ook dichter bij huis beleven? Europa heeft prachtige stranden, indrukwekkende natuur en romantische steden met eeuwen, soms millennia, geschiedenis. Ook dichtbij kun je goed eten, samen genieten en herinneringen maken.

Kortom: iets zeggen over de footprint van reizen is niet bedoeld om de pret te bederven. Het is een uitnodiging om bewuster te kiezen: voor afstand, vervoermiddel en bestemming. Net zoals je kunt kiezen voor producten van minder ver weg, biologisch geteeld en vaak nog lekkerder ook.