Herenstraat richting Oosteinde circa 1885 (foto: Haags Gemeentearchief).
Herenstraat richting Oosteinde circa 1885 (foto: Haags Gemeentearchief).
HISTORISCH LEVEN LANGS DE VLIET

Verkoop Huis den Dom

Historie 256 keer gelezen

Voorburg - Waar in 1853 de Sophiabewaarschool verrees, stond ooit het imposante Huis den Dom, dat zijn vermoedelijke oorsprong vindt in de 15e eeuw. Het weelderige onderkomen was gelegen aan het einde van de Herenstraat en werd door de eeuwen heen bewoond door lieden van divers pluimage.

Door F.J.A.M. van der Helm

Het Huis den Dom werd wel het oudste huis van Voorburg genoemd, maar toch ging het in 1853 op de schop en moest het plaats maken voor een bewaarschool. In die tijd waren de Voorburgers duidelijk nog niet zo begaan met hun historische erfgoed.

Het voorname Voorburg met zijn villa’s, buitenplaatsen en hofsteden, die bewoond werden door renteniers en politieke bestuurders die hun werk hadden op het Binnenhof, kreeg in de 19e eeuw ook steeds meer te maken met grondbeleggers. Steeds vaker zien we rijkaards de Voorburgse gemeentegrenzen binnentrekken. Soms kopen ze onroerend goed als belegging en wonen ze zelf elders. Soms komen ze in eigen persoon hun nieuwe onderkomen bewonen. In 1824 vond er een interessante verkoop plaats van Huis den Dom.

Wanneer de toenmalige eigenaar Simon Beijers (1754-1817) kwam te overlijden werd zijn weduwe Pietertje Barendregt (1754-1823) de nieuwe bazin van het landgoed. De fortuinlijke Simon was afkomstig uit Stad aan ’t Haringvliet als zoon van Abraham en Anna Huizers. Mogelijk had hij zijn vermogen vergaard als koopman en reder wat hij tot zijn overlijden is gebleven. Zijn vrouw overleed ook datzelfde jaar. Beide lieden waren woonachtig te Maassluis en hun Voorburgse belegging Huis den Dom werd door hun erfgenamen in de openbare verkoop gedaan.

Aanvankelijk leek Leendert Donker de beste kaarten te hebben voor het landhuis, doch zijn geboden ƒ10.600,- werd overtroefd door Henricus Gijsbertus Anthonius de Vogel, heer van Aalst, die ƒ 20.200,-bood inclusief de landerijen. Nou was deze heer van Aalst geen vreemde in Voorburg. Hij had meerdere investeringen gedaan en ook de representatieve buitenplaats Rusthof, die in 1848 door prinses Marianne werd gekocht, was in 1826 in zijn bezit gekomen. Maar wie is deze rijke Vogel van Aalst? Hij noemde zichzelf grondeigenaar toen hij het landgoed Rusthof kocht van de Leidse wethouder Gerardus van Bommel. Deze Henricus overleed op het aangename Rusthof in 1837 op 53-jarige leeftijd en was toen getrouwd met Maria Bax. Zijn vader was Jacobus de Vogel en zijn moeder Cornelia Peijmans.

Huis den Dom verwisselde nog enkele malen van eigenaar, doch spoedig ging het monumentale pand tegen de vlakte. De laatste eigenaar was het Voorburgse lid van de gemeenteraad mr Antonius Meijlink. Het monumentale pand met zijn landerijen in hartje centrum was in verval geraakt. In plaats van opknappen of restaureren werd besloten om het geheel te verkopen. De kassa rinkelde weliswaar voor de eigenaar doch niemand besefte dat een waardevol stukje erfgoed om zeep werd geholpen.

Reacties naar helmhuis@ziggol.nl.

Uit de krant