Buitenplaats Fonteynenburg (1)

Voorburg - In de 17e eeuw groeide het aantal buitenplaatsen langs de Vliet gestaag. Het was er goed wonen. Vaak waren de nieuwe hofsteden vergrote boerderijen die voor dik geld van de eigenaren werden gekocht, waarna verbouwing volgde. De verdwenen buitenplaats Fonteynenburg kent een oude geschiedenis met een groot aantal bewoners.

Door F.J.A.M. van der Helm

Historisch onderzoek naar de ouderdom en oorsprong van een landgoed of buitenplaats is niet zo zeer moeilijk, maar wel tijdrovend. Daarnaast moet je een beetje geluk hebben. Vermoedelijk is het woonhuis op het landgoed aan het Westeinde rond 1910 opgedoekt. In de archieven is te vinden dat in 1903 op de plaats van het voormalige landgoed deels herenhuizen zijn gebouwd. Een foto uit 1910 laat een vervallen huis Fonteynenburg zien nabij de Oude Tolbrug, dat weldra werd gesloopt.

Fonteinenmaker
De buitenplaats dankt haar naam aan Rutger of Rogier van Cleeff, die meester fonteinmaker was in dienst van de prins van Oranje. Het grootste deel van zijn tijd was hij bezig met het inrichten van fonteinen op het nieuwe paleis Het Loo, dat in 1686 door koning-stadhouder Willem III voornamelijk als zomerresidentie werd gebruikt. Fonteynenburg werd in 1687 door Van Cleeff aangekocht voor 2.200 gulden als een eenvoudig huis met erf gelegen aan de Vliet bij de Oude Tolbrug. Na zijn overlijden, bleef zijn weduwe Margaretha van Gogel er nog wonen totdat ze het in 1717 voor 1.900 gulden verkocht aan Laurens van Hensbegen.

Fonteynenburg
Dit heerschap kocht diverse stukken grond bij het landhuis en wist het te verfraaien. Uiteindelijk bewoonde Van Hensbergen Fonteynenburg maar acht jaar tot 1725, waarna hij het voor 2.250 gulden verkocht aan Laurens Buijs. Van een buitenplaats was echter nog geen sprake; het betrof een huis met een klein huisje erbij zonder van een landgoed te spreken. Echt riant was het niet. De naam Fonteynenburg werd voor het eerst gebezigd door Buijs toen hij nog geen half jaar later zijn ‘huis’ verkocht voor 1.890 gulden aan Pieter Ruijgrock, Buijs verloor in die korte tijd dus 360 gulden op zijn buitenverblijf, een behoorlijk verlies. Het was overigens de eerste keer dat we het huis met een naam aangeduid zien.

Buitenplaats
Ruijgrock bleef het huis tot aan zijn dood houden. Zijn erfgenamen verkochten de bebouwing in 1736 voor 1.430 gulden aan Anna Bouljon, die weduwe was van Joris van der Laan. Inmiddels is het dan wat opgeleukt met tuin en theehuis, zodat daar in de zomer kon worden genoten van de Vlietvaart. Deze extra’s kwamen de waarde van het kleine buiten reeds ten goede. Zo bracht het pand in 1740 bij verkoop aan Cornelis Bresselaar 2.000 gulden op. De betiteling ‘buitenplaats’ duikt voor het eerst op in 1777, toen nog ‘buitenplaatsje’. Niet zo gek, want het optrekje was leuk en aardig maar telde slechts vijf kamers.

Volgende keer aandacht voor de eerste eigenaren van het huis dat later Fonteynenburg ging heten.

Reacties naar helmhuis@ziggo.nl.