Uitverkoop in Wilsveen

Stompwijk - En toen kwam Bart Kramer in Stompwijk te overlijden op 29 augustus 1831. Hij was landbouwer aan het Wilsveen onder Stompwijk en zijn erfgenamen besloten tot verkoop van de inboedel over te gaan. Inclusief levende have.

Door F.J.A.M. van der Helm

Toen Bartholomeus Kramer in 1831 op 59-jarige leeftijd overleed, liet hij zijn vrouw Cornelia Oudshoorn (1767-1850) achter en zeven kinderen: Hendrik, Jan, Johanna, Engeltje, Barbara en Martinus. Bart was koopman en van geboorte afkomstig uit het Duitse Selm in Munsterland. In 1792 was hij getrouwd te Vleuten met de uit Naaldwijk afkomstige Jannetje Jans van der Lelij bij wie hij bovengenoemde kinderen verwekte. Toen zij overleed hertrouwde hij met Cornelia Oudshoorn met wie hij samen in 1818 een testament maakte. Ze woonden toen al in Wilsveen.

Uitbouw

In 1817 kocht hij een huis en erf met wat grond voor 750 gulden. Ook zijn jongste zoon Maarten boerde bij hem in de buurt, terwijl zijn reislustige oudste zoon zijn avontuur zocht in Oost-Indië. In 1819 pachtte hij nog eens 7 morgen land in de Groote Polder en regelmatig werd hem gevraagd voor het bestuur hakhout te verkopen. In 1825 kocht hij van Hendrik Hooijmans een huis aan het Wilsveen voor 200 gulden. En zo bouwde Kramer langzaam zijn onroerend goed uit.

Openbare veiling

Het overlijden van Bart was voor de nabestaanden een reden om een grote uitverkoop te houden. Daartoe werd de hulp ingeroepen van de Leidschendamse notaris J.J.T van Rhijn en op 3 april 1832 was het zover. In het sterfhuis vond de openbare veiling plaats van meer dan 350 artikelen en partijen. Het verkochte graan, stro en hooi moest vóór de 25e april worden weggehaald. Opvallend is dat de weduwe Kramer ook meebood en kennelijk de wens had een klein stukje van het bedrijf voort te zetten. Ook zoon Jan bood op stukken wilgenhout. In totaal koopt de weduwe vijf koeien van gemiddeld 70 gulden stuk, alsmede enkele paarden. Zoon Jan kocht een acht jaar oud paard voor 173 gulden en dat was daarmee niet alleen het duurste beest, maar ook het duurste spul dat verkocht werd. Zoon Martin bood op zijn eigen bed en kussen dat hij voor twintig gulden mee kon nemen en dochter Barbara betaalde voor haar peluwkussen niet meer dan ƒ 5,75.

Theestoof

De veiling was uitgesmeerd over twee dagen. Op dinsdag 3 april gingen de dieren, bouw- en melkgereedschappen en hooi en mest op de schop. Daags erna alle overige producten van kabinetten tot zilverwerk. In de keuken viel de ton zuurkool in de prijzen: de weduwe nam het mee voor één gulden. De gouden halsketting nam Barbara mee voor twintig gulden en Engeltje zag meer in de theestoof voor 30 centen. Naast familieleden kwamen boeren, burgers en buitenlui op de grootse veiling af. De totale opbrengst bedroeg ƒ2.834,80 waarvan de helft naar de weduwe ging en van de andere helft 1/7e naar ieder van de kinderen.

Reacties naar helmhuis@ziggo.nl.