Slop werd Van Schagenstraat

Voorburg - De Herenstraat als oeroude hoofdstraat van Voorburg kende door de eeuwen heen veel achterommetjes en slopjes. Smalle zijstraten vaak doodlopend of uitmondend op een boerenlandweggetje. In een zo’n slop was een smid aan het werk: Van Schagen genaamd.

Door F.J.A.M. van der Helm

Op 7 augustus 1929 belandde er een brief bij de Burgemeester en Wethouders van Voorburg met een indringend verzoek van Jac Vogelaar. Het was hem ten gehore gekomen dat de gemeente plannen had om één van de steegjes die uitkwamen op de Herenstraat de naam ‘Achterom’ te geven. Vogelaar verzocht deze vernoeming niet door te laten gaan en noemde in zijn brief de reden.

Smederij
Hij memoreerde de bestuurders dat in het slopje al sinds omstreeks 1700 een smederij was gevestigd van de familie Van Schagen en dat het steegje in de volksmond bekend stond als het ‘van Schagenslopje’. Het leek hem daarom zinvol en historisch correcter om de straatnaam niet ‘Achterom’ te laten luiden, maar ‘van Schagenstraat’. Dit te meer voegde Vogelaar in zijn verzoekschrift eraan toe dat de laatste bewoner H.J. Wemerman (1863-1944) getrouwd was geweest met ene Van Schagen en er ook altijd als meester smid werkzaam was geweest. Wonend in de Herenstraat 69 en werkend om de hoek in de steeg.

B & W gaven toestemming om het slopje te vernoemen naar de familie Van Schagen die daar eeuwenlang hun smederij heeft gehad. Eerst Van Schagenslop en later Van Schagenstraat.

Of de familie gelijk had in de brief die Vogelaar voor hun schreef? Het is waar. Smid Wemerman was getrouwd met Hermina Elisabeth van Schagen (1867-1935. Zij was op haar beurt een dochter van Dirk Coenraad van Schagen (1833-1905), die bij zijn huwelijk in 1864 met de Stompwijkse Anna Christina de Ruijter opgeeft grof en hoefsmid te zijn. Ook de generatie verder is ene Dirk van Schagen (1793-1858) die ook bekend stond als hoefsmid. Het huis was toen genummerd wijk B nummer 53.

De ouders van Dirk luisterden naar de naam Gerbrand van Schagen (1755-1807) en de Voorschotense Elisabeth B(e)using. Zijn vader Cornelis van Schagen trouwde te Voorburg in 1749 met Sijtje van Dop. Bij zijn trouwacte zien we staan dat hij afkomstig is van Katwijk aan de Rijn. Inderdaad vinden we hem daar terug in 1717 bij zijn doop als zoon van Pieter van Schagen en Rachel de Nurn. Vader Cornelis komen we in 1770 tegen als hoefsmid in de Herenstraat op de hoek van het slop.

Dat Vogelaar in zijn brief aan de gemeente schreef dat de Van Schagens al in 1700 aan de Herenstraat vertoefden is wellicht een beetje te creatief gerekend. Anderzijds is er een troostprijs: we komen reeds in 1610 een Jan Willemsz van Schagen tegen met zijn huis in de Herenstraat, gelegen nabij het kerkhof dat nog rond de kerk was. Ongetwijfeld nabij het slop. Of laatstgenoemde aan Cornelis van 1770 te koppelen valt, is nog de vraag.

Reacties naar helmhuis@ziggo.nl.