Frank den Elzen met Rio Deux landskampioen Driebanden

Leidschendam - Eind vorige maand op Vaderdag werd Leidschendammer Frank den Elzen (63) met de Haagse biljartclub Rio Deux Driebanden B1 Klasse Kampioen van Nederland. De sportredactie van Het Krantje vroeg zich af hoe een oud-voetballer en voormalig (jeugd)trainer van RKAVV ineens biljarter wordt en op latere leeftijd ook nog eens landskampioen werd?

“Dat is eigenlijk helemaal niet zo gek”, zegt Den Elzen, die de sportredactie uitnodigde om naar de buurtkroeg in de Rijklof van Goenstraat, nabij de kruising Theresiastraat - Laan van Nieuw Oost Indië, in de Haagse wijk Bezuidenhout te komen sfeer proeven. “Vrijwel iedere voetbalclub had vroeger wel een biljart of een tafeltennistafel of allebei in de kantine staan. Bij RKAVV ben ik eigenlijk al met biljarten begonnen.” 

Voetbal

Voetbal liep tot 6 jaar geleden als een rode draad door het leven van Den Elzen. “Ik ben op jonge leeftijd met voetballen bij RKAVV begonnen. Dat was nog op Sportpark De Heuvel, waar sinds eind vorige eeuw de woonwijk Veurse Hout tegenover winkelcentrum Leidsenhage, nu The Mall, op staat.” Den Elzen speelde wel (jeugd)selectievoetbal, maar in eerste elftallen speelde hij nauwelijks tot niet. “In mijn lichting zaten betere voetballers als Rob van der Tas, Wim Hooijmans, Frank Dobbe en Ed Greuter om er maar een aantal te noemen.”

Toch kijkt hij terug op een mooie voetbaltijd. “Na de verhuizing van SEV en RKAVV van De Heuvel naar De Kastelenring begin jaren ’90 was RKAVV 2, waar ik aanvoerder van was, de eerste kampioen op het nieuwe sportpark. We promoveerden toen naar de Reserve Hoofdklasse. Dat is eigenlijk het enige wapenfeit dat ik me als voetballer kan herinneren.” 

Als voetbaltrainer had hij meer succes. Den Elzen was een graag geziene ‘mensen mens’ trainer in de jeugd bij RKAVV. Niet direct ongenoegen maar het feit dat hij al zolang trainer was deed hem 6 jaar geleden besluiten om met voetballen te stoppen. “Ik vond het wel genoeg geweest. Wel heb ik het altijd naar mijn zin gehad hoor. Het is mooi om met jeugdspelers naar een bepaald doel te mogen werken. Feit is dat het aantal voetballers, waaruit ik ieder seizoen een selectiegroep mocht samenstellen, is teruggelopen. Er is veel jeugd dat tegenwoordig al vroeg in vriendenteams wil voetballen in plaats van selectievoetbal wil spelen. Dat vind ik wel jammer. In het 1e elftal van de laatste jaren spelen of speelde nog wel een aantal jongens die ik vanaf hun jongste jeugd heb mogen trainen; Justin van Rijswijk, de keepers Mike ten Kroode en Petter van Pruijssen, Jeremy van Lochem, Daan van Gaalen en Haitam el Marid bijvoorbeeld.”

Zonder voetbal zit Den Elzen nooit. “Mijn zwager Jos van der Helm is hoofdcoördinator technische zaken bij RKAVV. We hebben het uiteraard nog weleens over voetbal en over RKAVV in het bijzonder. In deze periode natuurlijk ook veel over het Wereldkampioenschap.” Den Elzen vond een andere passie in het biljarten, terwijl de biljart- en tafeltennistafels nagenoeg uit de voetbalkantines verdwenen. “Het biljarten wordt gezien als een kroegsport. En dat is het in zekere zin ook. Als de kantine dichtging konden we vroeger naar Het Wapen van Veur, Club 33 of Het Biggetje om verder te biljarten. We hadden bij RKAVV echt wel een cluppie dat verder wilde biljarten; Hans van der Helm Rob van der Tas, Willem Vader, Willem van der Helm en Michel van der Sman.” 

Die kroegen bestaan niet meer of zijn door andere uitbaters onder andere namen verder gegaan. Het wedstrijdelement trok Den Elzen zodanig dat hij uiteindelijk via via bij biljartclub Rio Deux in de gelijknamige buurtkroeg terecht kwam. “Ik kan vrij aardig driebanden al zeg ik het zelf. Bij Rio Deux biljarten de Leidschendammers Tony Buitelaar en Gerrie Erwig ook. Met Gerrie heb ik nog in de jeugd bij RKAVV gevoetbald. Hij, rechtsback, zat in dat A-jeugdteam dat destijds eind jaren ’70 met RKAVV naar het landelijke jeugdvoetbal promoveerde. Toen speelde ik in de A2, wat tegenwoordig JO19-2 heet.”

Frank den Elzen (links) met winnende Rio Deux 1 na het veroveren van de titel in de districtsklasse.

Het driebanden lijkt in populariteit te zijn afgenomen. Vroeger besteedde Studio Sport veel aandacht aan de sport, maar thans is biljarten eigenlijk volledig van de beeldbuis verdwenen. “Ho ho!”, zegt Den Elzen. “Er bestaat nog steeds een landelijke competitie met verschillende klassen in Nederland. In Noord-Brabant, Vlaanderen en de Aziatische landen is de sport juist nog enorm populair. Biljarten op tv is achter de decoder verdwenen. Je kunt tegenwoordig lid worden van een aparte internationale biljarttelevisiezender.” 

Rio Deux behoort zo’n beetje tot de oudste biljartclubs van Nederland. Om misverstanden te voorkomen kent ook het biljarten verschillende klassen. “De internationale topwedstrijden worden op grotere biljarttafels gespeeld. Dick Jaspers biljart nog steeds op het hoogste niveau. Hij komt nog uit de periode dat biljarten bij Studio Sport op tv kwam.” De beste biljarter aller tijden de Vlaamse Belg Raymond Ceulemans won in zijn loopbaan maar liefst 35 wereldtitels, 48 Europese en 61 Belgische titels. In 1985 won hij op zijn 47e één van de spannendste WK-finales ooit. Ceulemans klopte de Japanner Nobuaki Kobayashi met 1 punt: 50-49. Den Elzen: “Zo legendarisch zijn wij niet hoor. Wij spelen in de B1 landelijke klasse. En dus op kleinere tafels. Dat wij landskampioen werden is echt uniek. Het is ook geweldig om mee te mogen maken.” 

Bij Rio Deux speelt Den Elzen in 2 teams. “Met Rio Deux 1 werden we 1e in het District Zuid Holland. Daardoor mochten we de landelijke finale spelen. Met het andere team Rio Deux 3 werden we een districtsklasse lager 2e. Tot en met de laatste competitiewedstrijd was het spannend. We moesten winnen om naar de landelijke finale te gaan, maar we verloren. In dat team speel ik met Gerrie Erwig en Tonny Buitelaar. Met Rio Deux 3 hebben we echt op een haar na die landelijke finale gemist.”

De finaledag was zeer spannend. In poule 1 lagen de resultaten dichter bij elkaar dan ooit. De laatste partij in Poule 1 tussen Club Rio Deux en Biljartvereniging (BV) DOS uit Hattem moest de beslissing brengen wie naar de finale zou gaan. Die partij was spannend tot en met de laatste carambole, die dus door Rio Deux gemaakt werd. DOS won wel de troostfinale met een 100% score, wat de landstitel van Rio Deux, dat de finale van Team Havenstad uit het Groningse Farmsum won, nog meer glans gaf. BV West Peter uit Arnhem, dat dus de troostfinale verloor, werd 4e in de eindstand. Die finalepartij tussen het zo sterke Team Havenstad en Rio Deux was zeer spannend. Bij de stand van 2-2 moest de laatste partij beslissen welk team kampioen werd. Die partij duurde heel lang en was voor beide biljarters meer dan spannend. In de 54e beurt was de speler van Club Rio Deux uit. Havenstad maakte nog 1 carambole, maar miste er daarna nog 2.

Frank den Elzen met landskampioenschap medaille en de kampioensschaal. - undefined

Alle finalepartijen verliepen vlot. Er was geen enkele partij bij die tot en met de maximaal 60e beurt moest worden uitgespeeld. Volgens de biljartsportpers was het spelniveau dan ook dik in orde. De Simonis Biljartlakens Landsfinale B1 in Hoorn op 21 juni zal voor altijd in het geheugen van Den Elzen gegrift staan. “Door omstandigheden moest ik de finale zelf missen, maar omdat ik in alle competitie- en regiowedstrijden bepalend was geweest kreeg ik ook alle credits. De landskampioen medaille heeft thuis een mooie plek gekregen. Vergis je niet in de grootte van deze sport. In Brabant en België is de sport nog steeds mateloos populair. Hier in de regio is de populariteit weliswaar wat minder maar Rio Deux houdt de boel hier levendig. Het is echt een geweldige club in een leuke ouderwetse familiekroeg dat door zijn donkere inrichting de sfeer van vroeger uitademt.” Voetballen mag dan de mondiale sport nummer 1 zijn. 

Voor Den Elzen is biljarten en met name het driebanden een nieuwe passie geworden. “Met 2 van de 4 teams zijn we dit seizoen ver gekomen. Dat 1 team landskampioen werd is uniek. We hebben echt een topseizoen gehad. Voor mij verbleekt daar het voetballen bij. Ik ben echt trots op onze driebanden biljartclub!”