Kleurrijk mannetje in 't gras

Voorburg - Het is een vrolijk gezicht, dat zittende mannetje met die korte uitgestrekte armpjes en beentjes daar boven in het gras bij de brandweerkazerne. Het zijn de felle kleuren die het hem doen, maar ook dat hoofd in de vorm van een vliegtuigneus. Het hele beeld heeft iets aandoenlijks en speels. 

Door Anne Marie Boorsma

De bekende kunstenaar Jan Snoeck is de maker. Het beeld is van beton, bedekt met gekleurde lagen glazuur. Het hoofd is wit, de ogen zwart. Het jasje is blauw, de broek is geel. Hier en daar zijn rode strepen die de boel opvrolijken: bij de billen als een soort stringetje en rond zijn achterhoofd als een haarbandje. Ook zie je rode strepen op de broekspijpen en onder zijn hals bij wijze van dasje. Goudkleurig zijn z’n petje, handen, neus en voeten. Zijn uiteinden dus. Ik noem het een mannetje, maar het is meer een fantasiepoppetje. Hoe dan ook, er zit veel levensvreugde in. Misschien speelt hij vliegtuigje. Misschien wil hij je omhelzen. Ook lijkt hij op een leider die zijn volk toespreekt. Op een kinderlijke manier, maar toch. Kortom, er zitten meerdere kanten aan ons kleurrijk poppetje. En je vraagt je af wat de kunstenaar ermee bedoelt.

De titel is: ‘Ubu’. Dat geeft wat meer duidelijkheid. Want ‘Ubu’ is het hoofdpersonage van een beroemd toneelstuk uit 1896 van de excentrieke Franse schrijver Alfred Jarry: ‘Ubu roi’, ofwel ‘Koning Ubu’. Het is een absurdistisch stuk over een dikke, domme veelvraat die hunkert naar macht, geld en worsten. Iedereen die hem dwarszit, vermoordt hij. Jarry heeft zich laten inspireren door de klassieker ‘Koning Oedipus’ van Sophocles, maar ook door stukken van Shakespeare, vooral ‘Macbeth’. Jarry wou het deftige theaterpubliek eens even flink shockeren. Toen was dat heel vernieuwend. Hij inspireerde er de Dadaïsten en Surrealisten mee.

Maker Jan Snoeck rondde in 1949 zijn studie af aan de Haagse academie. Ook studeerde hij een jaar in Parijs bij de beroemde beeldhouwer Ossip Zadkine. Zijn werken zijn altijd kleurrijk en vrolijk. Meestal zijn het geabstraheerde mensbeelden. Zijn creaties zijn in binnenland en buitenland te vinden. In 2007, toen hij 80 werd, ontving hij de Aart van den IJssel-prijs van de gemeente Leidschendam-Voorburg. In datzelfde jaar had hij een grote expositie in Museum Beelden aan Zee in Scheveningen.

Zijn ‘Ubu’ is direct herkenbaar als een Snoeck. Meestal gebruikt hij alleen primaire kleuren, zoals we die kennen van ‘De Stijl’-kunstenaars. Denk aan Piet Mondriaan en Bart van der Leck. Maar dat goud zien we niet bij Mondriaan. Dat zien we alleen bij ‘Ubu’ en het verwijst naar zijn onstilbare honger naar macht en geld. En bij nader inzien, is dat gouden petje niet zijn koningskroon? Ik denk het wel.

Voor informatie over cursussen kunstgeschiedenis en reacties: www.annemarieboorsma.nl.