Pompoenen: van voedsel tot sierobject

Leidschendam-Voorburg - Maandelijks verzorgt Groei & Bloei Leidschendam-Voorburg een groen-column ‘Doen met Groen’. Daarin wordt steeds aandacht besteed aan een onderwerp om in de tuin, op het balkon of in huis te doen met groen. Kijk ook op de website www.leidschendam.groen.nl. 

In het najaar duiken pompoenen overal op; in winkels om te verwerken in gerechten, maar ook als herfstdecoratie en uitgesneden voor Halloween. Er bestaat een grote variatie aan soorten en rassen, met uiteenlopende vormen, kleuren, eigenschappen en toepassingen.

De domesticatie van pompoenen behoort tot de oudste vormen van landbouw in Noord- en Midden-Amerika. In Mexico zijn sporen gevonden van 7000 jaar vóór Christus. Het vruchtvlees én de zaden werden gebruikt als voedsel, maar ze werden ook ingezet voor rituelen, zoals gebedsceremonies en oogstfeesten. 

Binnen traditionele inheemse landbouwsystemen werden pompoenen vaak gecombineerd met andere gewassen. Als maïs, bonen en pompoenen samen worden geteeld, biedt maïs steun aan de bonen, terwijl de pompoen met zijn grote bladeren de bodem bedekt en daarmee verdamping en onkruidgroei beperkt. Zo vullen verschillende gewassen elkaar functioneel aan. Dit wordt ook toegepast in voedselbossen.

Na de Europese kolonisatie werden pompoenen naar Europa gebracht en zijn ze ook in onze moestuinen een vertrouwd gewas. Vooral de sierwaarde is groot. Er zijn rassen met witte, gele, oranje, groene of blauwgrijze vruchten. Ook de vorm varieert sterk: van glad en rond tot sterk geribbeld, afgeplat of langwerpig. Sommige sierpompoenen hebben opvallende wratachtige structuren.

Veel soorten kun je eten, hoewel variëteiten die voor hun sierwaarde veredeld zijn, vaak weinig smaak hebben. Het vruchtvlees kan worden verwerkt in soep, puree, stoofgerechten of gegrild worden in de oven. In Noord-Amerika wordt er pompoenentaart gebakken rond Thanksgiving.

Verder worden pompoenen uitgehold voor Halloween en worden er herfstdecoraties van gemaakt. In de loop van de winter kun je deze dan verwerken in heerlijke gerechten.