Nesten geelpoothoornaar leveren juist nu het meeste gevaar op

Leidschendam-Voorburg - In de Joh. Meybeeklaan in Voorburg zijn onlangs twee nesten van de geelpoothoornaar verwijderd. Het ging om een primair nest in een heg en een veel groter secundair nest hoog in een sierkers. 

Volgens buurtbewoner Corné Kempen is het voorval vooral een waarschuwing om de komende weken extra alert te zijn. Juist in september en oktober is de activiteit van de geelpoothoornaar groot en zijn de nesten op hun omvangrijkst. Voor inwoners die nu in de tuin gaan snoeien, kan dat een belangrijk aandachtspunt zijn.

De ontdekking in de Joh. Meybeeklaan kwam nadat een buurtbewoner tijdens het snoeien van een heg door een hoornaar werd gestoken. Het snoeien werd direct gestaakt. Aanvankelijk werd gedacht aan een mogelijk nest van hommels in de grond, maar bij nader onderzoek bleek hoog in een sierkers een groot nest te hangen. Daarop werd een imker uit de buurt ingeschakeld. Die kwam dezelfde middag kijken en verwijderde het nest uit de heg. Dat zogenoemde primaire nest bleek al aanzienlijk groter dan gebruikelijk: ongeveer zo groot als een voetbal.

Groot nest hoog in boom

De geelpoothoornaar, ook bekend als Aziatische hoornaar, begint het seizoen met een klein primair nest. Wanneer de kolonie groeit, verhuist het volk vaak naar een groter secundair nest, dat meestal hoger in een boom wordt gebouwd. In de Joh. Meybeeklaan hing zo’n nest op ongeveer zes meter hoogte. Het had volgens Kempen ongeveer de omvang van een basketbal. Omdat het nest op een plek hing waar mensen in de omgeving konden worden blootgesteld aan de hoornaars, werden gemeente en provincie geïnformeerd. Een dag later werd het nest met behulp van een hoogwerker verwijderd. De specialist die het nest moest weghalen, werd volgens Kempen vrijwel direct door tientallen hoornaars aangevallen. Het nest werd uit de boom gezaagd en in een afgesloten ton afgevoerd. Volgens Kempen wordt de ton vervolgens twee dagen in een vriescel geplaatst om het aanwezige volk te doden.

Extra opletten bij snoeien

Het verwijderen van een nest van geelpoothoornaars is specialistisch werk. Inwoners wordt daarom dringend afgeraden om zelf een nest te benaderen of te verwijderen. De nesten kunnen op uiteenlopende plaatsen worden gebouwd. Een primair nest kan bijvoorbeeld in een heg, schuurtje, nestkastje of andere beschutte plek zitten. Secundaire nesten zijn vaak hoger in bomen te vinden. Vooral bij het snoeien van bomen en heggen is voorzichtigheid geboden. Een nest kan lange tijd onopgemerkt blijven, maar wanneer het volk wordt verstoord, kunnen de hoornaars zich gezamenlijk verdedigen. De steek van een geelpoothoornaar is op zichzelf niet gevaarlijker dan die van andere hoornaars, maar een aanval door meerdere exemplaren kan wel ernstig zijn.

Nesten nu op hun grootst

In september en oktober zijn de kolonies doorgaans groot en zijn de hoornaars zeer actief. De dieren zijn dan volop bezig met het verzorgen van het volk en het verzamelen van voedsel. Daardoor neemt ook de kans toe dat mensen tijdens werkzaamheden in de tuin of bij bomen met een nest worden geconfronteerd. Juist nu, begin oktober, is daarom extra alertheid gewenst. De bladeren die van bomen vallen, maken steeds meer nesten zichtbaar.

Dat biedt tegelijkertijd een mogelijkheid om nesten eerder te herkennen, maar vergroot ook de kans dat mensen tijdens snoeiwerkzaamheden onverwacht in de buurt van een nest komen.

De geelpoothoornaar is een invasieve exoot die onder meer op honingbijen en andere insecten jaagt. Vooral voor imkers kan de aanwezigheid van grote nesten een probleem vormen. Een kolonie kan in de omgeving van een bijenvolk veel bijen wegvangen.

Ook elders in de regio zijn dit jaar meldingen gedaan van nesten en incidenten. Volgens Kempen werd in juni in de wijk Duivenvoorde in Leidschendam iemand door hoornaars aangevallen en na zeven steken in het ziekenhuis behandeld. Begin september werd een groot nest verwijderd aan de Laan van Nieuw Oosteinde in Den Haag. Ook in de Voorburgse Van Leeuwenstraat is recent een nest weggehaald.

Tot in november of december actief

De overlast van de geelpoothoornaar houdt doorgaans nog enkele maanden aan. Afhankelijk van de weersomstandigheden en het moment waarop de eerste serieuze nachtvorst optreedt, kunnen de dieren tot november of december actief blijven. De komende weken zijn daarmee nog geen periode om de aanwezigheid van de soort te onderschatten.

Wie een vermoedelijke geelpoothoornaar of een nest aantreft, wordt geadviseerd voldoende afstand te houden en de waarneming te melden via Waarneming.nl of bij de gemeente. Ga niet zelf met een nest aan de slag. Zeker wanneer meerdere hoornaars rond een nest vliegen, is het verstandig de omgeving te verlaten en deskundigen in te schakelen.

De twee verwijderde nesten in de Joh. Meybeeklaan laten volgens Kempen zien hoe onopvallend de ontwikkeling kan verlopen. Een klein nest in een heg kan in korte tijd uitgroeien tot een groot volk dat vervolgens een veel groter nest in een boom bezet. Nu de bomen kaler worden en de kolonies op hun grootst zijn, is het volgens hem dan ook vooral een kwestie van goed kijken en voorzichtig zijn.