De geboorte van een beeld

Voorburg - Moed, is de titel van dit granieten beeld. Het gaat om een kop (in beeldhouwtermen mag je spreken van een ‘kop’) die over een schouder kijkt. Ietsje schuin. Je ziet ook een stuk rug en borst. De jukbeenderen steken uit. Armen ontbreken en er zijn brokken onbewerkt steen. Het gaat over dapperheid, maar zeker ook over het beeldhouwersvak. 

Door Anne Marie Boorsma 

Het proces van hakken is goed zichtbaar. Het beeld heeft iets fragmentarisch. Alsof het nog niet klaar is. Alsof het nog aan een brok rotsblok vastgeklonken zit. Die ruwheid contrasteert mooi met die gladde afgewerkte gedeeltes. Je ziet als het ware hoe de beeldhouwer het beeld geboren laat worden uit ruwe materie. Een zware klus.

Ook de kop is nog niet helemaal uitgehakt. Het rechteroor zit bijvoorbeeld nog in de steen. Het linker is er wel: het nieuwe leven is bezig zich te ontworstelen. Zo dadelijk is het leed geleden en kan hij of zij de toekomst vol vertrouwen tegemoetzien. 

Er zit beweging in de kop. Alsof die draai zojuist gemaakt is. Dat versterkt de wat verbaasde uitstraling. Die bijna verschrikte blik. Deels door die twee diepe verticale lijnen tussen de wenkbrauwen, die opgeheven kin en die strakke kaaklijn. De gelaatstrekken zijn een beetje hoekig, bijna maskerachtig. Toch heeft het beeld met diee rechte neus en volle lippen ook iets klassieks. Hij of zij heeft het dynamische van een jonge Griekse god of godin. Dat klassieke zit hem ook in dat onuitgewerkte. Alsof het beeld na eeuwen is teruggevonden en door de natuur afgebrokkeld en gladgepolijst is. Of het hier om een man of een vrouw gaat doet er niets toe. De kunstenaar heeft het accent gelegd op een karaktertrek en moed is genderneutraal. 

De maker is de Pool Marek Lukasik. Hij woont en werkt in zusterstad Konstancin-Jeziorna. In 1983 studeerde hij af in schilderkunst en grafiek aan de academie van Lodz. Ook volgde hij een cursus beeldhouwen in het beroemde Pietrasanta bij Carrara. Na zijn studie maakte hij grafiek, illustreerde hij boeken en ontwierp theater-en filmkostuums. Tegenwoordig combineert hij het beeldhouwen met het lesgeven. 

Het beeld is in 2006 door Konstancin-Jeziorna aan onze gemeente geschonken vanwege de 15-jarige stedenband. In 2019 zijn de stedenbanden beëindigd, maar de contacten worden nog steeds onderhouden door de Stichting Stedenbanden Leidschendam-Voorburg. 

De kunstenaar is erin geslaagd om een beeld vol expressie te maken. Het geheim zit hem denk ik in die sterke contrasten: ruw en hard onbewerkt materiaal versus zachte en gladde gedeeltes. Maskerachtige vormen, tegenover zacht expressieve gelaatstrekken. En tegelijkertijd is het een ode aan de beeldhouwkunst.

Voor reacties en info over (online) cursussen kunstgeschiedenis: www.annemarieboorsma.nl.