Komst Diaconessenhuis

Voorburg - Met weemoed denken we terug aan het zo vertrouwde Diaconessenhuis dat rond 2020 definitief zijn deuren sloot. Het pand staat er momenteel troosteloos bij en wacht op de slopershamer. Hoe anders was dat in 1964, zo’n zestig jaar geleden bij de opening. Juichend en jubelend werd het nieuwe ziekenhuis door de Voorburgers in de armen gesloten.

Door F.J.A.M. van der Helm

De eerste plannen van een heus protestants ziekenhuis dateren van 1932. Toen reeds kwam de Nederlands-Hervormde gemeente tot de conclusie dat er een eigen ziekenhuis moest komen, conform de opvattingen van de zuilenmaatschappij van die tijd. In 1939 werd de Stichting Diaconesseninrichting opgericht, waarbij twaalf diaconieën als oprichters fungeerden. Uiteindelijk duurde het nog tot 1946 eerdat met de gemeente Voorburg een intentieovereenkomst werd gesloten om op het braakliggende terrein van de verlaten buitenplaats Heeswijk grond beschikbaar te stellen voor de bouw van het ziekenhuis.

Daar gingen wel de nodige schermutselingen aan vooraf die we thans bekrompen zouden noemen, maar wel geheel passend in de verzuilde maatschappij van toen. Behalve het protestantse ziekenhuis was het ook de bedoeling om een katholieke lagere school te bouwen op het vrijgekomen grondgebied van ‘Heeswijk’. Aanvankelijk leek dat geen probleem want er was immers ruimte genoeg, maar dat pakte ander uit. De gemeenteraad verwierp de bouw van de lagere school en gaf voorrang aan de komst van het ziekenhuis. De protestantse Antirevolutionaire voorman Monster vond het niet gepast om een katholieke school en kerk te bouwen naast een protestants ziekenhuis. De katholieke KVP-wethouder Jonkergouw van Openbare Werken, die deze post sinds de oorlog bekleedde, trad hierop af, vooral omdat katholieke kinderen ook een school nodig hadden en de katholieken met een derde deel van het aantal inwoners nog altijd de grootste bevolkingsgroep vormden. Langevoort van de CHU nam de plaats van Jonkergouw in. Ook KVP-wethouder Van Nooy trad af en werd vervangen door D.J. Gorter van de PvdA.

Uiteindelijk werd het sein tot de bouw van het hospitaal in oktober 1954 op groen gezet door het ministerie van Volksgezondheid die zijn fiat gaf aan een ziekenhuis met vijftig bedden. Maar dan verstrijken er vele jaren totdat eerst in 1961door burgemeester A. Feith de eerste paal de grond in wordt geslagen, waarbij hij memoreerde dat het 22 jaar had geduurd alvorens plannen omgezet konden woorden in daden. Het ziekenhuis kreeg 250 bedden en de bouwkosten bedroegen 10 tot 12 miljoen gulden. Twaalf specialisten liepen zich warm en het zusterteam zou uit 135 verpleegsters bestaan. Ondertussen was er nog een brand in een bouwkeet in 1962 en raakte een 23-jarige opperman beklemd tussen de kabels van een hijskraan en een pilaar. In de loop van 1964 werden nog volop verpleegsters gevraagd voor het ‘bijna gereedgekomen’ ziekenhuis en in november van dat jaar werd J.B. Weener uit Assen benoemd tot geestelijk leidsman. Klaar voor de opening!

Reacties naar helmhuis@ziggo.nl.