Een huilende olifant op reis

Voorburg - Een verrassing: op het drukke stationsplein in Voorburg staat een grote olifant op een podium. Zijn poten zijn van beukenstammen. Het lijf is van staal. Dit reizende kunstwerk, dat tot eind maart dit jaar bij ons zal blijven, vertelt een indringend verhaal.

Door Anne Marie Boorsma

Het is een droevig verhaal. De titel zegt het al: ‘The weeping Elephant.’ De olifant huilt volgens maker Jantien Mook (1976), omdat wij mensen respectloos omgaan met de natuur. De kunstenares wil al jarenlang met haar werk wijzen op de schoonheid en kwetsbaarheid van de natuur. Met dat doel reist de olifant al sinds 2016 heel wat steden af. Zo is hij in onder meer Amsterdam, Rotterdam, Hilversum, Gent, Hamburg en Bremen geweest. 

Dat Mook kiest voor een olifant is begrijpelijk. Olifanten spreken al eeuwenlang tot de verbeelding. Ze zijn groot, sterk en intelligent. Ze hebben een ijzeren geheugen en zijn vriendelijk. Daarbij hebben ze nauwe familiebanden en kennen ze net als wij emoties. Huilen doen ze niet, maar ze tonen het wel als ze gestrest of verdrietig zijn.

Olifanten zien we vaak in de kunst. Ik denk aan de Hindoe-God Ganesha, die staat voor kracht, wijsheid, voorspoed en geluk. Daarom komen we hem vaak tegen in Hindoetempels, maar ook bij gelovigen thuis. Ook in de westerse kunst komen we de dikhuiden regelmatig tegen. Beroemd is de ‘Obelisk van Bernini’ (1667) op het Piazza della Minerva in Rome. Het is een marmeren exemplaar dat een Egyptische obelisk draagt. In het Parijse Jardin des Plantes staat een olifant gemaakt door Emmanuel Frémiet (1889), ooit ontworpen voor de Parijse wereldtentoonstelling. 

Ook in eigen land komen we gebeeldhouwde olifanten tegen. Wie kent niet de vierdelige betonnen olifantenfamilie (1999) langs de snelweg bij Almere van kunstenaar Tom Claassen bijvoorbeeld? Bij ons in het water bij Park het Loo vinden we de omtrekken van olifanten Hans en Parkie. Ze vormen een ode aan de olifanten die in de 18de -eeuwse Voorburgse diergaarde verbleven.

Kunstenares Jantien Mook laat zich inspireren door patronen in de natuur. De afgelopen jaren werkte ze aan de serie, ‘Ode aan de wildernis’, waarvan onze olifant ook deel uitmaakt. Het begon in 2013, toen ze haar beeld ‘Highlander’ maakte. In 2018 volgde ‘Ode aan het Varken’, ook een reizend kunstwerk, waarmee ze aandacht vraagt voor de erbarmelijke leefsituatie van de dieren in varkensstallen. 

Terug naar onze olifant. Zijn beukenhouten poten komen uit de bossen op de Veluwe. Het hout kwam van bomen die toch al weg moesten, begrijp ik. Het schijnt dat het uitdunnen van bomen zo nu en dan vereist is om te voorkomen dat je allemaal schrale boompjes krijgt. 

Dat onze kolossale bezoeker op een podium staat heeft een reden. Jantien Mook nodigt iedereen uit om bij haar kunstwerk je eigen ‘Ode aan de Wildernis’ te brengen. Dat kan je doen in de vorm van een muziekstuk, toneelstuk of dansvoorstelling. Je kan ook een verhaal vertellen of rappen. Want zoals bekend, zonder natuur kunnen we niet. Die is van levensbelang. Neem contact op met Jantien Mook voor meer informatie: info@odetothewilderness.com.

Voor reacties en informatie over (online) cursussen kunstgeschiedenis kun je terecht op www.annemarieboorsma.nl.