Zweven boven het water

Voorburg - Dit bronzen beeld van een vrouw die met een kind speelt staat in het water in Park Middenburg in Voorburg. 

Door Anne Marie Boorsma

Typisch is die horizontale houding van de vrouw. Ze lijkt wel te zweven. Alleen haar rechter heup steunt op iets wat op een sokkeltje lijkt. Een klein jongetje zit schrijlings op haar linker bovenbeen. Allebei zijn ze naakt en alle twee verkeren ze in een positie die je niet langer dan een paar seconden volhoudt.

Waarschijnlijk heeft de beeldhouwer, Frank Letterie (1931), hier een moeder en haar zoontje verbeeld. Je ziet aan de houding van de moeder dat het haar moeite kost om in evenwicht te blijven. 

Ook al heeft Letterie weinig details gebruikt, de mimiek van de moeder vertelt het een en ander. Zo zie je dat ze heel geconcentreerd kijkt en door onzekerheid de mond een beetje openstaat. Met haar linkerhand houdt ze het bovenarmpje van haar zoontje stevig vast. Die heeft het volste vertrouwen in haar en hij gaat ervan uit dat zijn moeder hem niet zal laten vallen.

Hij is ook vol zelfvertrouwen. Dat zie je aan dat kaarsrechte rugje. Zijn hoofdje werpt hij naar achteren. Alsof hij enthousiast een blikje limonade achterover slaat. Maar dat is schijn. Want dit beeld is bedoeld als fontein en uit dat zogenaamde blikje zou water moeten spuiten. Dat verklaart ook die stevige houding van het jongetje. Hij zet alles op alles om een flinke waterstraal te produceren. 

Kortom, zowel moeder als kind zijn volop in beweging. Bovendien voel je de intense band tussen die twee. En ja, ze zijn allebei naakt. Dat geeft het beeld een klassiek tintje. Omdat juist in de (neo)klassieke stijl menselijke figuren vaak zonder kleren werden afgebeeld. Denk maar aan de afbeeldingen van Venus en haar zoontje Cupido.

Het afbeelden van moeder met kind is eeuwenoud. In de Christelijke traditie natuurlijk in de vorm van de Madonna met het kindje Jezus. Maar het thema is sowieso altijd aantrekkelijk geweest voor kunstenaars. Het gaat tenslotte over mooie zaken als liefde en verbondenheid. Bovendien snapt iedereen het. We hebben allemaal een moeder. 

Letterie gebruikte het thema vaker, bijvoorbeeld in Den Haag op de Parelmoerhorst. Daar zien we een wandelende moeder in brons die haar baby over haar schouder legt (1964). Aan de Scheveningse Jan Mulderweg staat een beeld van een knielende moeder die zich over haar kind buigt uit 1956. Het is een werk van collega beeldhouwer Nic Jonk. Tja, en wat het vader-kind thema betreft, dat kom je weinig tegen in de kunstgeschiedenis. Maar daar komt wel verandering in.

Frank Letterie studeerde aan de Haagse academie bij Dirk Bus en Henri van Haaren en aan de Amsterdamse academie bij Piet Esser. Naast moeders en kinderen beeldhouwde hij nogal wat paarden. Dan denk ik vooral aan zijn ‘Vallende ruiter’ (1971), in Park Vreugd en Rust in Voorburg. Opvallend is dat de kunstenaar ook hier uitdrukking gaf aan beweging en het zoeken naar evenwicht.

Reacties en info over (online) cursussen kunstgeschiedenis via www.annemarieboorsma.nl.