Huisje, boompje, beestje

Voorburg - In dit beeldhouwwerk aan de Voorburgse Broekslootkade zie je op een grote sokkel vormen van beton die lijken op rechtopstaande ladders. Tussen de spijlen zijn drie gestileerde mensfiguren te zien. Elke figuur zit opgesloten in een hokje, maar er is een verband. De ladders staan niet precies recht naast elkaar; ze zigzaggen een beetje. Eén ervan steekt boven de andere twee uit. Het kunstwerk doet denken aan een woning of een kerk met toren, maar door het traliewerk ook aan een gevangenis. Hoe dan ook, het heeft iets van een gebouw.

Door Anne Marie Boorsma

De drie figuren lijken op eenvoudige pictogrammen. Ze hebben een hoofd, romp en armen. De twee buitenste figuren hebben daarnaast driehoekige vormen. Door de positie zie je dat de één de man is en de ander de vrouw. De middelste figuur is kleiner en stelt ongetwijfeld het kind voor. Het gaat hier dus duidelijk om een voorstelling van een traditioneel gezin: vader, moeder en kind. In hun huisje. Eentje in een mooie groenstrook met boompjes. En het beestje… dat komt zo nu en dan langs aan het lijntje van het baasje.

Dat het kunstwerk iets heeft van een gevangenis, zal niet de bedoeling zijn. Hoewel het helaas soms voorkomt dat het ouderlijk huis daar wel op lijkt. Nee, de bedoeling van dit kunstwerk is positief en dat maakt de titel duidelijk: ‘Huiselijk geluk’. We hebben hier dus te maken met een gelukkig gezin in een gelukkig huis. 

Qua vormgeving doet het denken aan de typische wederopbouwarchitectuur: woningen, kerken en scholen die na de oorlog in een sobere, functionele stijl werden gebouwd, met veel geometrische vormen. Vanwege de woningnood werden toen in korte tijd wijken aangelegd, zoals bijvoorbeeld Prinsenhof in Leidschendam. 

De architecten uit die tijd hadden gekeken naar het werk van o.a. Gerrit Rietveld van De Stijl. Aan het eind van de vijftiger jaren zie je ook in de schilder-en beeldhouwkunst een grote voorliefde voor abstract-geometrische vormen. De kunstenaars lieten zich toen inspireren door grote voorgangers als Pablo Picasso en Georges Braque. 

Dit kunstwerk stamt uit 1959 en is gemaakt door Tom Ordódy (1921). Hij kreeg de opdracht van de oudste woningbouwvereniging van Voorburg, ‘Huiselijk geluk’, ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan. Deze vereniging was voortgekomen uit ‘De Volksbond tegen Drankmisbruik Voorburg’ en had dus het goede voor met de mens. Het traditionele gezin werd daarbij gezien als de hoeksteen van de samenleving. Gelukkig dat in deze tijd niemand meer opkijkt van gezinnen met twee vaders of twee moeders, of een gezin met één ouder. Dit gezin van beton is zo gestileerd weergegeven dat ieder zijn eigen gezin erin kan zien.

Ordódy studeerde aan de academie in zijn geboortestad Boedapest (Hongarije) en vervolgde zijn opleiding in Tilburg en Den Haag. Hij vestigde zich in Voorburg, waar hij een atelier deelde met Jan Snoek. In 1969 verhuisde hij naar Zoetermeer, waar hij les ging geven aan een door hemzelf opgerichte academie. Daarnaast gaf hij rondleidingen in het Haagse Gemeentemuseum (nu Kunstmuseum) en het Mauritshuis. Werk van hem is onder meer te zien in de openbare ruimte van Boskoop en Amstelveen.

Voor reacties en info over (online) cursussen kunstgeschiedenis: www.annemarieboorsma.nl.