Eendje voeren

Leidschendam - Het meisje staat op een rechthoekige bakstenen sokkel midden in de sloot. Ze buigt naar voren en geeft het eendje een stukje brood. Kinderhand en snavel raken elkaar bijna aan. Ontroerend, die intimiteit tussen die twee. Beide zijn gemaakt van keramiek.

Door Anne Marie Boorsma

Het kunstwerk uit 1964 is glanzend beige. Mooi is de weerspiegeling in het water. Het meisje draagt een zogenaamd bobkapsel met een strak geknipte pony. De haarlokken zijn weergegeven als fijne groefjes. Die groefjesstructuur zie je ook in het wijduitstaande jurkje. Het rokje is kegelvormig. Net als de armen en benen. Zo wordt het kunstwerk een mooi geheel. De gelaatstrekken van het kindje zien we nauwelijks, maar haar houding zegt genoeg: ze concentreert zich volledig op het diertje. Tederheid overheerst.

Rust en vertrouwen
Hoogstwaarschijnlijk heeft dit meisje zich thuis al enorm verheugd op de ontmoeting en heeft ze zorgvuldig broodresten verzameld in het zakje dat ze stevig bij zich houdt. Iets naar achteren, om te voorkomen dat het eendje zich er meteen op werpt. Heel verstandig. Dat heeft ze van haar ouders geleerd. Niet in één keer alles opeten. Het stukje brood houdt ze in haar andere handje en ze strekt haar arm om het te geven. Het beestje, een halve maanvorm met bolletje en open snavel, komt opvallend dichtbij. Hij is niet bang. Hij voelt dat het meisje het beste met hem voor heeft. Dat is wat het kunstwerk zo innemend maakt. Het drukt rust en vertrouwen uit. En algemener, de liefde tussen mens en dier. Het gaat hier om een lief meisje dat zorgt en zelf ook nog verzorgd moet worden. Dus dubbele schattigheid.

Kinderen met dieren zie je vaak in de kunstgeschiedenis. Juist om die dubbele schattigheid. Maar ook om de rust van de natuur uit te drukken. Haagse School kunstenaars (1860-1890) waren er dol op. Ze schilderden vaak herderinnetjes en boerenzonen die in harmonie leven met de natuur en hun dieren. Vaak zie je er nog een geschilderd meertje of slootje bij, vanwege de mooie, kleurige spiegelingen. Ik denk dan vooral aan schilders als Willem Maris en Bernard Blommers.

Tieman en Zuiderwijk
Meisje met eend is gemaakt door Henk Tieman (1921-2001) met medewerking van Guus Zuiderwijk (1947). Tieman studeerde aan de Haagse Academie en aan de Technische Hogeschool in Delft. Later gaf hij ook zelf les aan de Vrije Academie in Den Haag. Tussen 1938 en 1982 was hij verbonden aan de beroemde aardewerkfabriek ‘De Porceleyne Fles’ in Delft, waar hij uitgroeide tot hoofdontwerper van de afdeling Monumentale bouwplastiek. Zo ontwierp hij keramische reliëfs, mozaïeken en glas-in-loodramen voor veel gebouwen in Nederland.

Zuiderwijk zat nog op de Haagse Academie toen hij meewerkte aan dit beeld. Later doceerde hij keramiek en schilderen, onder andere bij de Vrije Akademie Vlietstreek.

Het kunstwerk ‘meisje met eend’ zal ons weer een beetje doen terugverlangen naar onze kindertijd. Toen we nog genoten van zoiets simpels als eendjes voeren in een groene omgeving. Dit meisje van keramiek is eventjes helemaal één met de natuur. Belangrijk als je moet leven in een drukke, stressvolle samenleving.

Ga voor reacties en informatie over (online) cursussen kunstgeschiedenis naar de website www.annemarieboorsma.nl.