De pony’s van Termote

Voorburg - In een groenstrook aan het Rijnlandpad in Voorburg staan twee ponypaardjes heel dicht bij elkaar. Ze kijken allebei een andere kant op. Het stenen tweetal is niet gladjes uitgewerkt. De diertjes passen maar net op de hoge zuil. Er is een innige band en toch zijn ze ook heel verschillend.

Door Anne Marie Boorsma

De pony’s hebben lange dikke manen en een volle staart. De ogen zijn niet uitgewerkt, maar toch zie je dat ze de verte in staren. De een kijkt over de rug van de ander heen, wat hun verbondenheid nog eens accentueert. Het kunstwerk is gemaakt in 1968 door de bekende Voorburgse beeldhouwer Albert Termote (1887-1978). De meeste mensen kennen hem van zijn ruiterstandbeelden. Bij ons in Voorburg staat zijn ‘Corbulo’, hoog op een sokkel. Zowel man als paard zijn stoer en zelfverzekerd, zoals dat hoort bij helden op paarden. Deze pony’s staan ook hoog, maar zijn heel anders. Ze zijn gewoon erg schattig, bijna speelgoedachtig. Dat heeft alles te maken met de plek waar ze staan.

In 1968, toen het beeld geplaatst werd, stond het tussen een rooms-katholieke school en een protestant-christelijke school. We leefden toen nog net in een verzuilde samenleving. Dat wil zeggen dat iemands geloof bepaalde naar welke winkels en school je ging en van welke verenigingen je lid was. Termote vatte dit fenomeen mooi samen in een interview. Hij legde uit dat het ene ponypaardje stond voor de katholieke gemeenschap en het andere voor de protestante. Dus twee gescheiden werelden die hier op een zuil hoog aan elkaar vastgeklonken zitten. Termote wil ermee zeggen dat hoe verschillend ook, de schoolkinderen van beide scholen wel in dezelfde wijk opgroeien en ze met elkaar spelen in dezelfde speeltuin. En dat is goed. Termotes boodschap is voor de kinderen, die zich nog volop aan het ontwikkelen zijn, heel belangrijk.

Nu staat het beeld tussen een straat met appartementen en het VMBO-Veurs Lyceum. Vlakbij is ook de Basisschool Cascade en kinderdagverblijf Pinkeltje. Kortom, het is nog steeds een kinderrijke buurt waar dit beeld heel passend is.

De verzuiling bestaat niet meer. Provo’s en Dolle Mina’s schopten in de jaren zestig tegen heilige huisjes en de scherpe scheidslijnen tussen de kerken vervaagden. Er werd hard geroepen dat oorlog fout was en elkaar liefhebben goed. Zuilen werden als bekrompen gezien. Het is lang geleden, maar de zuilen zijn er nog steeds, alleen hebben ze een andere naam: ‘bubbels’. We leven in sociale ‘bubbels’ en door algoritmes en sociale media omringen we ons met gelijkgestemden. De kloven worden alleen maar dieper. Deze snoezige ponypaardjes van Termote herinneren ons eraan dat we ernaar moeten streven die te dichten. 

Termote groeide op in het West-Vlaamse dorp Lichtervelde. Hij zag er veel paarden. Zijn moeder runde de plaatselijke herberg ‘De Keizer’, waar de kleine Termote de paarden van de bierwagens bewonderde. Zijn vader was een meubelmaker en houtsnijder. In zijn werkplaats leerde hij de liefde voor het vak. Termote herinnerde zich later hoe hij als vijfjarig jongetje met het gereedschap van zijn vader zijn eerste kunstwerk maakte: een uit hout gesneden paardje. Zijn liefde voor paarden is altijd gebleven. Hij zou er nog vele maken. 

Meer weten over de beelden van Albert Termote? Kijk op Midvliet-TV. Meer informatie: www.annemarieboorsma.nl.