Beeld en sokkel

Voorburg - In dit bronzen beeld op de Herenstraat in Voorburg zie je langwerpige driehoeken. Aan de bovenkant wijken ze uiteen. Ze breken als het ware open en er ontstaan doorkijkjes waarbij je bovenaan – hoe verrassend – een wenteltrapje ziet. De beeldhouwer Les Perhacs (1940) heeft zich laten inspireren door organische vormen in de natuur, maar heeft er wel iets hoekigs van gemaakt.

Door Anne Marie Boorsma

Het beeld staat op een hoge, vierkante sokkel van keihard graniet. De sokkel is een onderdeel van het kunstwerk, want de verticale vorm ervan loopt naar boven toe gewoon door in het brons. En daar breekt die vorm naar buiten toe open. Er zit dus een sterke opwaartse beweging in. Het beeld groeit en bloeit, net als een boom of plant. Het wenteltrapje van opgestapelde, vierkante schijfjes kan je zien als een gestileerd bloemknopje dat opengaat. Echt de kers op de taart. De titel luidt ‘In Bloom 2’ (in bloei 2). Perhacs werkt in series: een eerdere versie van dit werk is in het bezit van een Amerikaanse particulier.

De eenheid tussen beeld en sokkel zie je ook bij werken van de Roemeen Constantin Brâncuși. Bijvoorbeeld bij de serie vogels die hij maakte vanaf 1911. Ze worden steeds gestileerder en ook hier zie je die sterke opwaartse beweging. De invloed van de natuur speelt ook een belangrijke rol bij de werken van Henry Moore. Tijdens wandelingen verzamelde hij grillig gevormde stenen, schelpen en botten. Dat zie je terug in zijn beelden met golvende, geabstraheerde menselijke vormen. Zijn kunstwerken zijn ook vaak opengewerkt: vorm en contravorm. Iets dergelijks zie je bij zijn collega Barbara Hepworth, die later in haar oeuvre overigens geometrischer ging werken, maar de natuurvormen blijf je erin herkennen. Moore en Hepworth zijn beroemde naoorlogse Britse beeldhouwers, maar de liefde voor de natuur zie je al veel eerder bij de Art Nouveau, zo rond 1900. Kijk maar naar de decoratieve plant- en diermotieven: stengels, bloemen, pauwen, hagedissen en dergelijke. In de Art Deco, die wat later ontstond, worden de vormen strakker en wijzen dan al naar het kunstwerk van Perhacs.

Perhacs is een bekende Amerikaanse beeldhouwer. In interviews laat hij weten geweldig enthousiast te zijn over alles wat groeit en bloeit. Hij bestudeert de structuren en wetmatigheden in de natuur, om die vervolgens te vertalen naar abstracte, hoekige vormen. Het zijn de rotsformaties, dierenskeletten en vogelnesten waar hij maar geen genoeg van krijgt. Hij maakt ook kleine bronzen sculpturen. Veelal vogels, maar bijvoorbeeld ook inktvissen. Sommige van deze werken zijn dan weer verrassend realistisch. De kunstenaar werd geboren in Los Angeles, Californië.

‘In Bloom 2’ werd in 2007, samen met andere kunstwerken, geplaatst in de Herenstraat. Hij valt als Amerikaan nogal op tussen de hoofdzakelijk lokale kunstenaars. Dat heeft alles te maken met de stedenband die Voorburg en Temecula (niet ver van Los Angeles) hadden tussen 1993 en 2019. Om diezelfde reden staat er in Temecula een kunstwerk van ‘onze’ Voorburgse beeldhouwer Frans Kokshoorn: zijn ‘Singing in the Rain’, een variant van het beeld dat bij ons op de Prins Bernhardlaan te zien is.

Op 4 en 11 juni 2026 geeft Anne Marie Boorsma lezingen over beelden in LV en een beeldenwandeling. Voor meer informatie: www.annemarieboorsma.nl.