De Muze

Voorburg - In Museum Swaensteyn is tot en met 14 augustus een expositie van de bekende Voorburgse beeldhouwer Frans Kokshoorn te zien. Als je de museumzaal binnenkomt sta je meteen oog in oog met een stoel op een wit podium. Het is een eenvoudig houten eetkamerstoel met een versleten biezenzitting. De stoel is in brons gegoten en niet om op te zitten, want hij is al bezet… 

Door Anne Marie Boorsma

Niet dat er iemand op zit, het is een vrouwentorso die over de rugleuning hangt en de stoel bezet houdt. Een glanzende torso met borsten, lange hals en gestileerd hoofd. Ze is van gepolijst brons gemaakt, maar het lijkt wel goud. Dat contrasteert nogal met het donkergrijze, groen uitgeslagen stoeltje. De titel van dit beeld is ‘De Muze’. Dat verklaart haar rijke uitstraling: een muze is in de Griekse mythologie de godin van kunst en wetenschap. Het hoofd van Kokshoorns muze heeft alleen een neus. Er zijn geen ogen. Toch lijkt ze ergens naar te kijken en dat komt door haar houding. Rug en hals neigen iets naar voren. 

Om te weten waar de goudkleurige muze naar kijkt, moeten we naar de gang van het museum lopen. Daar laten foto’s zien dat ze deel uitmaakt van een serie met als titel: ‘Bevroren theater’. We zien verschillende stoelen met mannelijke en vrouwelijke torso’s, naakt en gekleed, in diverse houdingen. Ze vormen een ‘installatie’, want zo heet deze kunstvorm. Er wordt een publiek verbeeld dat een voorstelling bijwoont. 

Kokshoorn exposeerde deze installatie voor het eerst in de fotostudio van Kees van Son. Op de beelden werden films van o.a. Charlie Chaplin geprojecteerd en er was levende muziek. Onder meer composities van Erik Satie. Maar het ‘Bevroren theater’ ging ook op tournee. Op internet is een leuk filmpje te zien van een ‘optreden’ in Oldeberkoop in 2013. We zien hier een golvende zee op Kokshoorns installatie geprojecteerd. Er is ook muziek en een danseres die op blote voeten in een koeienstal danst. Het werd een vorm van ‘totaaltheater’ op een ongewone locatie, waarbij alle zintuigen beroerd werden. 

Beeldhouwer Frans Kokshoorn werd in 1947 geboren in Voorburg. Hij woonde het grootste deel van zijn leven in de Kerkstaat in Voorburg. In onze gemeente staan meerdere beelden van hem in de openbare ruimte, waaronder zijn populaire ‘Singing in the Rain’ (2001), de fietsende moeder met kinderen op de Prins Bernhardlaan. Zijn beeld ‘De Muze’, gaat over het beleven van een toneelvoorstelling. Een voorstelling die zich afspeelt op de bühne, maar net zo goed in het gewone leven. Het kunstwerk maakt deel uit van de serie ‘Bevroren theater’ van Frans Kokshoorn. Te zien op de expositie: ‘Frans Kokshoorn. Een leven, een oeuvre’, t/m 14 augustus 2022 in Museum Swaensteyn, Herenstraat 101, Voorburg.

Voor reacties en informatie over (online) cursussen kunstgeschiedenis en lezingen gaat u naar:
www.annemarieboorsma.nl.