Trots drietal bij ‘Leytsche Dam’

Leidschendam - Bij de sluis in Leidschendam staat een bronzen beeldengroep met drie stoere mannen in actieve poses. Ze lijken een toneelstukje op te voeren. De voorstelling gaat over de geschiedenis en bloei van deze plek in de 17de eeuw. De maker, Hans Kuyper (1955), heeft in zijn kunstwerk veel symbolen verwerkt. Zo verbeelden de mannen de drie generaties. Maar dat niet alleen…

Door Anne Marie Boorsma

Een van deze zogenaamde ‘damwachters’ staat, de andere twee hurken. De staande man symboliseert zowel Leidschendam als volwassenheid. Hij kijkt fier naar opzij, terwijl hij leunt op zijn rechterbeen. Er is een kunsthistorische naam voor die pose: de contrapposto (denk aan ‘David’ van Michelangelo). De linkerhand houdt hij ontspannen in de zij. De rechter hangt nonchalant over de steel van een rechtopstaande hamer, symbool voor arbeid. De kop van de hamer staat op een geldkist met grote sleutel. De kist slaat op het vele geld dat verdiend werd met hard werken en tolheffing. Op de schouder van de held staat een hond naar de hemel te blaffen. Man en hond stralen energie en zelfverzekerd uit. 

De twee knielende mannen beelden volgens de kunstenaar Noord en Zuid, ofwel Leiden en Delft uit. De één, die ook de jeugd voorstelt, wijst naar de verte richting Vliet. Het bemande bootje op zijn arm symboliseert de scheepvaart. De houding van de derde man is ingetogener en minder theatraal. Zijn blik is naar binnen gericht. Hij staat voor wijsheid en ouderdom. Op zijn hoofd ligt een grote steen, verwijzend naar de dam in de Vliet. 

De mannen en hun attributen zeggen iets over de 17de -eeuwse ‘Leytsche Dam’. Een belangrijk overstapstation voor trekschuiten, dat zorgde voor bedrijvigheid en welvaart. Er werden huizen, winkels en herbergen gebouwd en ondernemers als touwslagers, zeilmakers en schuitenjagers gingen zich er vestigen. Zo verrees het florerende centrum van Leidschendam. 

Kunstenaar Hans Kuyper werd geboren in Voorburg en heeft zijn atelier in Delft. Hij studeerde beeldhouwen aan de Haagse kunstacademie. Daarnaast volgde hij lessen schilderen en prentkunst aan de academie in Mexico-stad. Veel van zijn beelden staan in de openbare ruimte van onder andere Amsterdam, Delft, Spakenburg, Purmerend en Alphen aan den Rijn. Ook maakt hij kleinere beelden en wandobjecten van metaal en keramiek. 

Zijn mannen van brons zijn de trotse vertegenwoordigers van zij die Leidschendam welvarend hebben gemaakt. Alleen mis ik een beetje de vrouwen, want die hebben natuurlijk net zo goed een belangrijke rol gespeeld.

Voor reacties en informatie over (online) cursussen kunstgeschiedenis: www.annemarieboorsma.nl.