De familieraad beslist

Leidschendam-Voorburg - Wat te doen als vader overlijdt en minderjarige kinderen achterblijven? En als de jonge weduwe graag verder wil met haar leven en aan trouwen denkt? In Voorburg kwam in de laat-Napoleontische tijd de vredesrechter eraan te pas.

Het is zomer 1811 wanneer het druk is in de Herenstraat bij het aldaar gevestigde ‘Vredebureau’. Op het programma staat het benoemen van voogden over de kinderen van Haasje van der Marel (1770-1847), de weduwe van Arie van Santen. Na zijn overlijden, thuis te Stompwijk op 28 september 1809, blijft Haasje met een achttal kinderen alleen achter. Opeenlopend zijn dat Pieter (1795), Cornelis (1796), Maartje (1798), Jannetje (1799), Arie (1802), Klaas (1804), Marietje (1808) en Adriana Martha van Santen (1810). De kinderen werden de ene keer te Voorburg en de andere keer te Stompwijk gedoopt.

Tweede huwelijk

Het valt op dat vader Arie de geboorte van zijn laatste dochter in 1810 niet meer heeft meegemaakt. Hij wist mogelijk wel dat zijn vrouw zwanger was. Het baby’tje werd 23 april 1810 gedoopt, dus zeven maanden na zijn overlijden. Overigens was vader Arie 65 of 66 toen hij haar verwekte. Een hoog kindertal uit dit huwelijk, maar het was zijn tweede huwelijk. Uit een eerder huwelijk met Maartje Jacobs Poot uit Vlaardingen werden vijf kinderen geboren. Voor die tijd was een dergelijk groot gezin met halfbroers en zussen geen uitzondering. Vader komen we diverse malen tegen als boer. Hij was zeker niet armlastig; zo valt te zien aan de vele malen dat hij bij de notaris komt om zaken te doen over zowel aankopen van land als beleggingen.

Voogdij

In de Herenstraat kwamen enkele familieleden praten over de voogdij over de minderjarige kinderen. Dat was een hele gebeurtenis, waarbij vooral de kinderen uit het eerste huwelijk zich verkiesbaar stelden als kandidaat. Inderdaad, er moest over gestemd worden. De strijd ging tussen Jasper van Santen en Jacob van Santen. De eerste was een neef van vaderszijde en de laatste een halfbroer van de minderjarige kinderen. Neef Jasper won en kreeg vier stemmen en Jacob moest genoegen nemen met twee mensen die achter zijn kandidatuur stonden, waarop de vrederechter Jasper uitriep tot toeziend voogd. De weduwe kreeg de voogdij.

Boterham

Weduwe Haasje kreeg trouwplannen. Ze had een jonge kerel op het oog, luisterend naar de naam Willem Jacobsz Maan (1787-1858). De bruiloft volgde spoedig na het bezoek aan de vrederechter en korte tijd later maakt het echtpaar een testament. Ze woonden vermoedelijk te Tedingerbroek te Leidschendam, de kersverse gemeente die in 1811 was ingesteld door Napoleon. 

Het echtpaar kende een behoorlijk leeftijdsverschil van 17 jaar. Zo was hij bij de bevalling van hun gemeenschappelijke dochter Catharina 25 en zij 42 jaar. Een voorbeeld van het vaak rauwe leven op het platteland met hardwerkende boeren, die met het hele gezin druk werkten op het land om voor hun bestaan te zorgen: een boterham met het liefst beleg erop!